Blog Asociación Amigos de Francisco Carballo

bo e xenroso

ENTREVISTA EN IRMANDADE TV

Escrito por Fcarballo 26-02-2019 en vídeos. Comentarios (0)

Irmandade TV, da man de Pedro Alonso,  fíxolle unha interesantísima entrevista -para o segundo programa do Caleidoscopio- a Francisco Carballo pouco antes do seu derradeiro exilio en Salamanca. Rescatárona xusto o 29 de novembro de 2014, o día que Carballo nos deixou. Publicado inicialmente o 3 de setembro de 2013, cunha entradiña: "Neste programa do Caleidoscopio entrevistamos a Francisco Carballo. Nado en 1925 en Celeirón de Asadur (Maceda). É historiador, escritor, sacerdote e teólogo galego" (...). Cunha duración de 36 minutos e 39 segundos, repasa boa parte da súa traxectoria vital coa lucidez de sempre. Eis o enlace a este documento capital -nesta canle privada de TV con emisións só en galego e en clave nosa-, no que se amosa optimista, repousado e abondo reflexivo, malia estar xa moi "tocado" pola enfermidade que o levaría ao empardecer o ano seguinte. Paga a pena reparar nela:

Ver vídeo

14 COLUMNAS EN SERMOS GALIZA (9)

Escrito por Fcarballo 07-02-2019 en columnas. Comentarios (0)

O 16 de agosto de 2012 publicou en Sermos a columna titulada “Camiño longo” [evocando o poema de Cabanillas -musicado por Batallán no 75-]. Nela Francisco Carballo regresa espiraliforme ás súas teimas: mobilizacións, revoltas, elites opresoras, oligarquía do capital, neoliberalismo, loita das clases populares... Mesmo sobre a marcha liberadora dos pobos [de esperanzador -e longo- percorrido]. Eis o texto: “A interpretación dos movementos de loita da xente do común no Antigo Réxime, non é única. Menéndez Pidal como R. Mousnier consideraron eses movementos como actitudes testemuñais a varrer polo progreso histórico. E. Hobsbawm afirmou que os motíns populares “solían seren unha reacción ante o cambio social”. Pedro L. Cadarso, en “Los conflitos populares en Castilla (siglo XVI-XVII)”, rebate esa interpretación: “As mobilizacións populares non son meras resistencias ao cambio nin protestas contra os aspectos más visíbeis da oligarquización ou do réxime señorial, senón que son o froito dun perfecto coñecemento da realidade sociopolítica e dunha planificación pragmática dos obxectivos e das formas de loita; intentando sempre encontrar solucións realistas que puidesen sosterse á longo prazo”. Isto supón unha cultura popular non varrida polas elites. Se analizamos movementos similares, na Idade Contemporánea, en países con clases sociais definidas, as revoltas, os intentos revolucionarios, obedecen a planificacións obxectivas. Por iso o enfrontamento entre as clases campesiñas, obreiras, etc., coa oligarquía ten unha relevancia histórica grande. O século XIX, en Europa, foi un campo deses enfrontamentos. O século XX levounos a situacións bélicas catastróficas. A oligarquía do capital non tivo inconveniente en adoptar formas enmascaradas, v.g. fascistas, nunha loita que acabou en dúas guerras mundiais. Puideron algúns países europeos gozaren de certa paz social e distribución da riqueza uns 30 anos; eses gloriosos de 1945 a 1975. Nós atravesamos “unha longa noite de pedra”. Mais puidemos melloraren economicamente a partiren de 1960. Despois da “noite de pedra” veu a Transición, esa enmascarada entrega ao neoliberalismo. ¿Que “perfecto coñecemento da realidade” teñen as clases populares hoxe? Uns colectivos demostran ter coñecemento e vontade de loita; mais o varrido ideolóxico a facer polas elites dominantes, cos mass media, a escola, etc., é aterrador. Non son capaz de cuantificar porcentaxes. A saída desta situación de opresión máxima do capital sobre os traballadores e sobre o crecente número de desempregados, só e posíbel desde a liberación das cadeas ideolóxicas que atenazan ás multitudes inermes. ¿Como? Con todos os medios a posuír. Co diálogo boca a boca, coas redes de asociacións culturais, coas manifestacións, coa resistencia diaria nunha loita crucial desesmascarizadora. O futuro está nas nosas mans, a marcha liberadora pode ser longa, pero é inevitábel”.


N.B.- A imaxe dunha -moi- simbólica portada de Sermos Galiza tirámola de www.cig.gal
Eis o enlace á cantiga "Camiño longo", simbólico poema de Ramón  Cabanillas, musicado por un inspiradísimo Luís Emilio Batallán en 1975 [inserido no LD "Ahí vén o maio" que tanto lle gorentaba ao presbítero ilustrado de Maceda]: 

Ver Vídeo



14 COLUMNAS EN SERMOS GALIZA (7)

Escrito por Fcarballo 04-02-2019 en columnas. Comentarios (0)

O 20 de xullo de 2012 saíu en Sermos a quinta columna de Francisco Carballo co título “Aggiornamento 50”, rememorando aquel Concilio Vaticano II [iniciativa de Xoán XXIII] que tanto influíra na súa evolución teolóxica e traxectoria vital [cun xiro copernicano e posterior regreso ao Noso País, moi lonxe da cúpula na que estaba no reitorado dos PP Paúles en Salamanca]. Coa axuda de referentes actuais no eido da teoloxía e da historia da Igrexa, maiormente no referido ao Vaticano II [Congar, Melloni, O’Malley e Queiruga], volve amosar unha clarividencia edificante. Eis outra fulgurante píldora do presbítero ilustrado de Maceda: “Hai 50 anos da inauguración do Concilio Vaticano II. Era o ano 1962, no inicio da “década prodixiosa”. No recordo, a figura cordial de Xoán XXIII -Giuseppe Roncalli-, un Papa sinxelo, amante da historia, sobrio e encantador. Atrévome a evocar este Concilio Vaticano II en tres palabras: aggiornamento, desenvolvemento, ressourcement. Tres palabras que cómpre repensar. Aggiornamento, abrir as fiestras, “dar ao concilio un horizonte actual, renovador, que marcase a substancia do ser cristián” (Alberto Melloni). Traer un vento suave de creatividade, de innovación, de cada día unha nova vida. Desenvolvemento, “universalem ecclesiam repraesentans”. Concilio convocado pola Igrexa; os anteriores necesitaran sempre o consenso imperial ou foran convocados por orde imperial. Concilio de bispos, tamén de teólogos. Di Yves Marie-Joseph Congar, no seu Journal, que se sentiu “frappé” perante a presenza de tantos teólogos. Concilio en que se introduce a historia como lugar en que ocorre a verdadeira interpelación de Deus; en que a Igrexa recoñece canto recibiu da historia e do desenvolvemento do xénero humano (Gaudium et Spes, 44). Ressourcement, neoloxismo francés. Yves Congar utilizouno no seu ensaio “Vraie et Fausse”, unha das primeiras incursións dun católico na teoloxía histórica. Para John William O`Malley, “ressourcement” é utilizar o pasado para corrixir o presente; non como anticuari@s, senón como programador@s dunha construción do presente. O Concilio Vaticano II, 1962-1965, buscou unha saída de liberación: liberdade de conciencia e de expresión, diálogo con todas as culturas (inculturación); unha continuidade discontinua: do exclusivismo das igrexas ao inclusivismo, á recapitulación. Torres Queiruga, sempre tan conciliar, utiliza nos seus libros de elaboración teolóxica como titulares repensar, recuperar. Sería un erro histórico esquecer un tesouro, ese cristianismo repensado á luz do evanxeo e da ciencia. Por máis que as igrexas vivan nun involucionismo contrario ao Vaticano II, por máis que sexan estes tempos de crise temerosa, de acoso do integrismo, os documentos do Vaticano II son unha alfaia. Un dos momentos angulares da historia do cristianismo cando se abriron as fiestras para recibir e encontrarse con tod@s”

N.B.- A imaxe de Xoán XXIII tirámola de www.aciprensa.com

RACHAR A DÉBEDA CON FRANCISCO CARBALLO (e 2)

Escrito por Fcarballo 19-12-2018 en homenaxes. Comentarios (0)

Unha figura brillante. Santiago Prol lembra a volta de Francisco Carballo a Galiza, “hai que ter en conta que cando vén de Salamanca era reitor do Teologado, estaba na cúpula máxima dos Paúles a nivel Estado. Propóñenlle ser bispo, mais prefire vir a Vigo e romper con todo o ouropel e a oficialidade”. O punto de inflexión, afirma Prol, foi un Terra e Tempo, editado clandestinamente pola Unión do Povo Galego. “Estando no Trastévere (Roma), deu cun Terra e Tempo e iluminóuselle o maxín. Viu que existía xente organizada no mundo do nacionalismo, ao redor da UPG. En 1973 marchou ao mosteiro de Sobrado dos Monxes para pensar sobre o seu futuro e foi cando tomou a decisión drástica: ir cara Vigo a un piso con -outros- curas obreiros”, engade. Por que Vigo? Vigo era  un crisol, “a cidade onde se cocía todo na Galiza naquela altura”, di Prol. Foi alí onde “revolucionou a Asociación Cultural de Vigo” e, en 1977, por iniciativa de Francisco Rodríguez, concorre na candidatura do BN-PG ao Senado pola circunscrición de Ourense, “iso para a Igrexa xa foi o non vai máis”. “Aí empeza un novo Carballo que despois fai moitas máis cousas, o Carballo que artella esa escola de historiadores e que considera fundamental crear a nosa propia historia desde Galiza” [Outrosí o Carballo que alenta o xornalismo en clave nosa co proxecto d´ANT que el avalou economicamente, mesmo respaldando créditos bancarios considerábeis].

Falta de recoñecemento. O membro  fundador da Asociación Amigos de Francisco Carballo lamenta que “a Galiza oficial” o ignore. “Carballo morre en novembro de 2014 e seguimos esperando -cartro anos despois- que a Galiza oficial dea, cando menos, un pésame, ou un agradecemento polos servizos prestados ao País. Ninguén o fixo”, denuncia. Coa “Galiza oficial” refírese ás institucións políticas, relixiosas e universitarias. “Loitamos durante anos polo recoñecemento de Carballo como doutor honoris causa pola Universidade de Vigo, mesmo estando el en vida, mais seguimos sen conseguilo”, agrega, “o País ten unha débeda con Carballo e mesmo o nacionalismo debería ter máis xestos con el”. A asociación, modesta [agromada na súa Maceda matricial], intenta manter vivo o legado e a memoria de Carballo, un home que, malia non se considerar creador, “escribiu toda a vida, ensaios e columnas de tipo político e histórico”, salienta Prol. Os seus referentes: o Padre Sarmiento, Alexandre Bóveda e Afonso Daniel Rodríguez Castelao.”

N.B.- Na primeira imaxe -tirada por Xabier Oviedo- estamos, no Teologado dos PP Paúles en Salamanca, de esqueda a dereita, Santiago Prol, Celso Sánchez, Francisco Carballo e Bieito Seara [primavera de 2014]. Na segunda imaxe -autoría de Xan Carballa- aparece o Carballo máis combativo, cunha oratoria engaiolante e rexa, nun mitin do Bloque a comezos da xeira do réxime do 78.

QUIROGA PALACIOS, CARDEAL E TRIBUNO DE GALIZA (5)

Escrito por Fcarballo 09-07-2018 en conversas. Comentarios (0)

Fixémoslle a Francisco Carballo un par de preguntas máis nas Conversas (2002) sobre o Cardeal de Galiza, aínda que o seu nome saíu máis veces noutros capítulos do libro. ¿Morreu entón Quiroga Palacios incomprendido? Moi reflexivo contestou: “A dereita non daba ningunha chance ao cambio do Vaticano II. Como Fernando Quiroga o acepta, fanlle xogadas fortísimas. Cando a folga dos seminaristas no 1971 en Santiago, os que estaban á fronte, que eran de dereitas, decidiran expulsar aos líderes. Quiroga quería mandalos estudar a Comillas [Cantabria] e a dereita negáballe os certificados. O Cardeal tivo que chamar a Miguel Anxo Araúxo para que os admitise no seu seminario [Mondoñedo]. Estábano acoitelando; non o deixaban mover. E a esquerda   presionaba para que se puxese en práctica o decidido na Asamblea Conxunta do 71, que introducise o galego, que cambiase de raíz o seminario... Desde o 1965 tivo un acoso constante. Mesmo desde algúns centros galegos de Latinoamérica. Como querían executar xa todo iso, acusaron a Quiroga de franquista. Algúns curas foron castigados con multas, un entrara no cárcere e todo aquilo rematou por levalo á tumba. Quiroga Palacios parou as encarceramentos dalgúns curas con amoestacións públicas na prensa que se interpretaron mal, porque o facía para evitar que o gobernador civil os metese na cadea. Había un sector da esquerda que lle esixía máis e había un sector da dereita que o boicoteaba. O sufrimento del nos últimos anos foi moi grande. Agora acaban de crear unha cátedra co seu nome no Instituto Teolóxico Compostelán. Oxalá que non sexa só teórica e transcenda ao País”.

O lema de Quiroga Palacios era “Omnia in caritate fiant” [Fágase todo en caridade]. ¿É a caridade a que pon os alicerces da inxustiza social? “A caridade, biblicamente tomada, significa amor e sen caridade non se fai nada. É unha disposición de aprecio, de axuda, de diálogo, de colaboración cos demais. A caridade invádeo todo. Pero entendida como beneficencia pode ter eses efectos que vós dicides, mais a caridade do escudo de Fernando Quiroga non ten nada que ver con iso. A frase de San Paulo que toma el, significa: todo se ten que facer con amor. Orabén, a palabra connota, a nivel social, formas de beneficencia e iso sería pernicioso se substituíse á xustiza. O sistema político que usa a beneficencia para ocultar a inxustiza, non ten nada que ver co lema de Fernando Quiroga”.

N.B.- As dúas primeiras imaxes tirámolas do imprescindíbel volume "Fotobiografía del Cardenal Quiroga Palacios" (2004) xa citado noutra achega. Na primeira aparece co ministro de Información e Turismo, o galego Manuel Fraga Iribarne, en 1966, facendo a ruta fluvial dende Vilagarcía de Arousa até Padrón, camiño de Compostela. Na segunda ollamos ao daquela príncipe Juan Carlos [no medio dos dous aparece de esguello Francisco Franco], o 25 de xullo de 1971, bicándolle o anel cardenalicio na Praza do Obradoiro en Santiago. A terceira é o recordatorio que se imprentou no primeiro cabodano do seu pasamento. Nel aparece a lápida, un retrato de Felipe Criado, o seu lema manuscrito [Omnia in caritate fiant] e a súa sinatura.