Blog Asociación Amigos de Francisco Carballo

Bo e Xeneroso

14 COLUMNAS EN SERMOS GALIZA (10)

Escrito por Fcarballo 08-02-2019 en columnas. Comentarios (0)

O 2 de setembro de 2012 inseriu a columna “Ver e ler”. Desta volta vai sobre o Códice Calixtino que mesmo estivera en primeira liña dos mass media do mundo occidental por mor do electricista cleptómano da Catedral de Santiago [que tanto sabe -e agocha- sobre o “lado escuro” daquela “santa casa”]. Francisco Carballo é contundente. O Códice Calixtino é o tombo bautismal do Reino de Galiza, a carta magna do Noso País, o veleiro dunha navegación da época dourada da Nosa Patria [unha Galiza europea, cosmopolita e culta] que todos deberiamos ler e non só ollar. Eis outra formidábel achega: “Estes días podemos ver o Códice Calixtino. O Pazo de Xelmírez é un excelente espazo para ver e ler. Digo ler, porque ollar certas páxinas de pouco serve. Na comedia de todo un ano arredor dun diferente agocho deste Códex, repensamos no fado desta prodixiosa antoloxía. Cinco libros forman un volume escrito, miniado polos mellores pendolistas da escola compostelá dos días de Diego Xelmírez. O Códice Calixtino é, coa Historia Compostelá, a proba histórica insuperábel da consolidación dunha nova Galiza. O paso de Gallaecia á reino medieval dunha Galiza europea. O 1º libro, sobre a liturxia catedralicia do Apóstolo contén 22 composicións polifónicas: “a primeira polifonía artística de toda a historia”(L. Calo). Os libros 2 e 3, refiren os “milagres” e a translación das reliquias Xacobeas de Palestina a Compostela. Unha síntese da literatura cristiá e lendaria da Alta Idade Media. Desde ese ambiente, o libro 4º, de Don Turpín, todo un fascinante berce do ciclo de Carlomagno -Roma, Santiago e Xerusalén- brinda a épica de Roldán e prepara aos peregrinos para a longa viaxe a Occidente. O 5º libro é ese recorrido a ver e contar do Camiño Francés a Compostela. É afirmación dunha Galiza culta, europea, diferente do resto ibérico inda inicial. Todo o significado da obra relixiosa e cívica de Diego Xelmírez. Un Xelmírez alleo ás “reconquistas”, nada interesado en “cruzadas”, entregado á paixón creativa dun pobo, dun país, dun reino. O ocultamento centenario deste Códice, a súa consideración como alfaia de música e miniaturas, foi e é a obra da Monarquía e da complicidade catedralicia e arcebispal compostelá. Agochouse en museos e prestouse a artistas que o pasearon polas tabernas santiaguesas, pero que nin leron, nin traduciron, nin comunicaron o contido xerminal do Códice sobre esta Terra, Galiza. O Códice Calixtino, ese xogo literario co nome dun Papa, de Carlomagno e de don Guillerme, patriarca de Xerusalén, é o tombo bautismal do Reino de Galiza. Desde a venerábel Gallaecia á nova perspectiva feudal-comercial do século XII, Xelmírez logrou que redactasen os seus pendolistas e miniaturistas unha obra de valor infindo, a carta magna dun país que se dispón a unha xeira nova en tempos novos. Iso é o Códice Calixtino, o veleiro dunha navegación naquela época dourada do reino de Galiza. Non o miredes, lédeo!”

N.B.- A portada do Libro IV do Códice Calixtino tirámola de www.caminodesantiago.gal


14 COLUMNAS EN SERMOS GALIZA (9)

Escrito por Fcarballo 07-02-2019 en columnas. Comentarios (0)

O 16 de agosto de 2012 publicou en Sermos a columna titulada “Camiño longo” [evocando o poema de Cabanillas -musicado por Batallán no 75-]. Nela Francisco Carballo regresa espiraliforme ás súas teimas: mobilizacións, revoltas, elites opresoras, oligarquía do capital, neoliberalismo, loita das clases populares... Mesmo sobre a marcha liberadora dos pobos [de esperanzador -e longo- percorrido]. Eis o texto: “A interpretación dos movementos de loita da xente do común no Antigo Réxime, non é única. Menéndez Pidal como R. Mousnier consideraron eses movementos como actitudes testemuñais a varrer polo progreso histórico. E. Hobsbawm afirmou que os motíns populares “solían seren unha reacción ante o cambio social”. Pedro L. Cadarso, en “Los conflitos populares en Castilla (siglo XVI-XVII)”, rebate esa interpretación: “As mobilizacións populares non son meras resistencias ao cambio nin protestas contra os aspectos más visíbeis da oligarquización ou do réxime señorial, senón que son o froito dun perfecto coñecemento da realidade sociopolítica e dunha planificación pragmática dos obxectivos e das formas de loita; intentando sempre encontrar solucións realistas que puidesen sosterse á longo prazo”. Isto supón unha cultura popular non varrida polas elites. Se analizamos movementos similares, na Idade Contemporánea, en países con clases sociais definidas, as revoltas, os intentos revolucionarios, obedecen a planificacións obxectivas. Por iso o enfrontamento entre as clases campesiñas, obreiras, etc., coa oligarquía ten unha relevancia histórica grande. O século XIX, en Europa, foi un campo deses enfrontamentos. O século XX levounos a situacións bélicas catastróficas. A oligarquía do capital non tivo inconveniente en adoptar formas enmascaradas, v.g. fascistas, nunha loita que acabou en dúas guerras mundiais. Puideron algúns países europeos gozaren de certa paz social e distribución da riqueza uns 30 anos; eses gloriosos de 1945 a 1975. Nós atravesamos “unha longa noite de pedra”. Mais puidemos melloraren economicamente a partiren de 1960. Despois da “noite de pedra” veu a Transición, esa enmascarada entrega ao neoliberalismo. ¿Que “perfecto coñecemento da realidade” teñen as clases populares hoxe? Uns colectivos demostran ter coñecemento e vontade de loita; mais o varrido ideolóxico a facer polas elites dominantes, cos mass media, a escola, etc., é aterrador. Non son capaz de cuantificar porcentaxes. A saída desta situación de opresión máxima do capital sobre os traballadores e sobre o crecente número de desempregados, só e posíbel desde a liberación das cadeas ideolóxicas que atenazan ás multitudes inermes. ¿Como? Con todos os medios a posuír. Co diálogo boca a boca, coas redes de asociacións culturais, coas manifestacións, coa resistencia diaria nunha loita crucial desesmascarizadora. O futuro está nas nosas mans, a marcha liberadora pode ser longa, pero é inevitábel”.


N.B.- A imaxe dunha -moi- simbólica portada de Sermos Galiza tirámola de www.cig.gal
Eis o enlace á cantiga "Camiño longo", simbólico poema de Ramón  Cabanillas, musicado por un inspiradísimo Luís Emilio Batallán en 1975 [inserido no LD "Ahí vén o maio" que tanto lle gorentaba ao presbítero ilustrado de Maceda]: 

Ver Vídeo



14 COLUMNAS EN SERMOS GALIZA (8)

Escrito por Fcarballo 05-02-2019 en columnas. Comentarios (0)

O 31 de xullo de 2012 pendurou en Sermos a columna titulada “Ollos a miraren”. Nela evoca as vizosas feiras de Maceda (Ourense) da súa infancia e o contraste coas descafeinadas de hogano [estivera fisicamente na feira do 20 daquel mes de Santiago -como gostaba dicir el-, mesmo de conversa -na Cafetería Castillo- co sociólogo marxista Moncho Ramos, veciño e amigo del dende o seu encontro docente en Barakaldo a comezos dos 60]. Tamén se desprazara Francisco Carballo a Compostela [5 abrentes despois], o Día da Patria [25 de xullo] para pulsar “outra fasquía” do noso pobo. Mesmo avanzaba algo en clave persoal [“setembro é esperado para unha opción decisiva. Todo se viste de negro”] pensando no seu futuro próximo, que o levaría [un ano máis tarde] cara Santa Marta de Tormes (Salamanca) para percorrer a penúltima viaxe: “Teñen ollos e non ven; teñen oídos e non oen”(Mc., 4, 10,). Estiven na feira do 20, en Maceda; andei na manifestación do 25, en Compostela. Fun para abriren os ollos e os oídos. Un sociólogo díxome na feira de Maceda: este embrollo económico non se resolve, porque a cúpula do Partido Popular non ten coñecementos técnicos de solución. Outros non caen no abismo. E vin esa feira maior do ano que move tecidos mais non oín, nin vin as vacas do toural, nin os bois dos carros de tiro. Aquelas feiras medievais e modernas fuxiron; agora hai mercados dominicais. O pobo existe e busca, mais danlle trapos e desafiuzos. En Compostela sentei á beira dunha señora. Son santiagueira, díxome, pero non tiven asento na catedral. Nunca vira tantos farsantes enchendo os bancos. E máis; olle, señor, eiquí (na Quintana) hai pobo; eiquí todos somos iguais. En situación parecidas moveuse Xesús de Nazaré; foi el quen dixo dos fariseos, “teñen ollos e non ven”. El movíase no pobo e había pobo como o 25 en Compostela. ¿Atrevémonos a auscultar aos manifestantes? Estas expresións patrióticas en Compostela, o Día da Patria, son o termómetro do País. Camiñaron e aguantaron os discursos baixo un sol de fogo, compartiron o xantar na Carballeira de San Lourenzo. Paga a pena atender. É un pobo alegre que sabe superar as dificultades: resiste, busca, aguanta, “é quen máis ordena”. Non ten sentido os debates entre xordos e cegos. E hora de actuaren. Somos nación e queremos gobernarnos. Os altos banqueiros e os seus encargados do goberno imperial fan todo o que poden para destruírnos o idioma, dividirnos a mentalidade, vixiarnos e castigarnos por ser fieis á nación e fortes na resistencia. Os seus satélites da Xunta gozan coa afrenta diaria aos galegofalantes, cos decretos destrutivos do medio ambiente, cos recortes da sanidade e da cultura. Nin ven, nin oen. Deciden a desolación de toda nación mentres os seus esbirros emiten por RTVG innumerábeis falsificacións. Contan coa maioría dos mass media que upa o inexistente e esconde a realidade de acontecementos significativos. A situación é límite. Ao lonxe emerxen vendavais. Setembro é esperado para unha opción decisiva. Todo se viste de negro. A feira alegre de Maceda sen gando, a festa santiagueira do 25 sen asentos, o pobo que ule vendavais, un setembro con millóns de cidadáns sen traballo… Olla, escoita, Nación de Breogán… non te podes enganar”.

N.B.- A imaxe desta achega focalizámola con Francisco Carballo na Quintana dos Vivos. Tirouna o xornalista e reporteiro gráfico Xan Carballa, coautor con Santiago Prol do libro de Conversas (ANT, 2002) co presbítero ilustrado de Maceda. Xa foi reproducida nesta bitácora. É un documento abondo salientábel na súa biografía, xa que logo pouco despois faría a penúltima viaxe lonxe do seu pobo, dos seus amig@s e das súas orixes...


14 COLUMNAS EN SERMOS GALIZA (7)

Escrito por Fcarballo 04-02-2019 en columnas. Comentarios (0)

O 20 de xullo de 2012 saíu en Sermos a quinta columna de Francisco Carballo co título “Aggiornamento 50”, rememorando aquel Concilio Vaticano II [iniciativa de Xoán XXIII] que tanto influíra na súa evolución teolóxica e traxectoria vital [cun xiro copernicano e posterior regreso ao Noso País, moi lonxe da cúpula na que estaba no reitorado dos PP Paúles en Salamanca]. Coa axuda de referentes actuais no eido da teoloxía e da historia da Igrexa, maiormente no referido ao Vaticano II [Congar, Melloni, O’Malley e Queiruga], volve amosar unha clarividencia edificante. Eis outra fulgurante píldora do presbítero ilustrado de Maceda: “Hai 50 anos da inauguración do Concilio Vaticano II. Era o ano 1962, no inicio da “década prodixiosa”. No recordo, a figura cordial de Xoán XXIII -Giuseppe Roncalli-, un Papa sinxelo, amante da historia, sobrio e encantador. Atrévome a evocar este Concilio Vaticano II en tres palabras: aggiornamento, desenvolvemento, ressourcement. Tres palabras que cómpre repensar. Aggiornamento, abrir as fiestras, “dar ao concilio un horizonte actual, renovador, que marcase a substancia do ser cristián” (Alberto Melloni). Traer un vento suave de creatividade, de innovación, de cada día unha nova vida. Desenvolvemento, “universalem ecclesiam repraesentans”. Concilio convocado pola Igrexa; os anteriores necesitaran sempre o consenso imperial ou foran convocados por orde imperial. Concilio de bispos, tamén de teólogos. Di Yves Marie-Joseph Congar, no seu Journal, que se sentiu “frappé” perante a presenza de tantos teólogos. Concilio en que se introduce a historia como lugar en que ocorre a verdadeira interpelación de Deus; en que a Igrexa recoñece canto recibiu da historia e do desenvolvemento do xénero humano (Gaudium et Spes, 44). Ressourcement, neoloxismo francés. Yves Congar utilizouno no seu ensaio “Vraie et Fausse”, unha das primeiras incursións dun católico na teoloxía histórica. Para John William O`Malley, “ressourcement” é utilizar o pasado para corrixir o presente; non como anticuari@s, senón como programador@s dunha construción do presente. O Concilio Vaticano II, 1962-1965, buscou unha saída de liberación: liberdade de conciencia e de expresión, diálogo con todas as culturas (inculturación); unha continuidade discontinua: do exclusivismo das igrexas ao inclusivismo, á recapitulación. Torres Queiruga, sempre tan conciliar, utiliza nos seus libros de elaboración teolóxica como titulares repensar, recuperar. Sería un erro histórico esquecer un tesouro, ese cristianismo repensado á luz do evanxeo e da ciencia. Por máis que as igrexas vivan nun involucionismo contrario ao Vaticano II, por máis que sexan estes tempos de crise temerosa, de acoso do integrismo, os documentos do Vaticano II son unha alfaia. Un dos momentos angulares da historia do cristianismo cando se abriron as fiestras para recibir e encontrarse con tod@s”

N.B.- A imaxe de Xoán XXIII tirámola de www.aciprensa.com

14 COLUMNAS EN SERMOS GALIZA (6)

Escrito por Fcarballo 03-02-2019 en columnas. Comentarios (0)

Co título “A invitación de Rath”, imprentou outra luminosa columna en Sermos o 24 de xuño de 2012. Naquela altura crepuscular -como diría afectivamente Xan Carballa- o presbítero ilustrado de Maceda estaba moi preocupado pola evolución da letal doenza [cancro con metástasis] que padecía. O doutor alemán Mattias Rath, home comprometido coa saúde, leva moitos anos denunciando ás multinacionais farmacéuticas que controlan o mundo só para facer negocio. Eis de novo outra fulgurante columna do pensador macedán, mesmo ao abeiro do Día Mundial do Cancro [4 de febreiro]:  “Por varias canles recibo copia do discurso de marzo, 2012, en Berlín, do Dr. Rath. Releo, admiro e quixera responder á invitación de Rath. En síntese, Rath atribúe gran responsabilidade nas dúas grandes guerras mundiais do s. XX aos empresarios dos poderes químico e farmacéutico. Responsabilidade que proseguen ao monopolizaren os produtos farmacéuticos mundiais. Pablo Iglesias [Posse -o de Ferrol-, non o Turrión] insistiu constantemente que, na loita de clases, se debería apuntar ás columnas do templo capitalista e non perder tempo e eficacia no desmonte de adornos que caerían por si sós ao facelo os piares. Rath pon o dedo na chaga: os empresarios dos produtos químicos e farmacéuticos son piares deste capitalismo devastador da saúde e de toda a vida da humanidade. A denuncia de Rath conleva o estudo desa realidade do enorme poder químico e farmacéutico que ten base en Alemaña, USA, etc. É un berro para entrarmos nesas covas de agocho de envíos velenosos á sociedade. Se, segundo afirma Rath, as maiores doenzas actuais, o cancro, a diabete, etc., causan gastos altísimos e carecen de cura eficaz; se hai posibilidade de medicamentos preventivos, de alimentos favorábeis; se estamos nunha época que os avances no diagnóstico de ditas doenzas posibilita o seu remedio; remedio infindamente máis barato que o actual e se eses poderes químicos e farmacéuticos son os que obstrúen tais avances, é ben razoábel a aposta pola denuncia e destrución dese poder. ¿Pode ser Rath un “vendedor” de ilusións no mercado dos medicamentos? Non é a miña intención especular. En todo caso, a característica do sistema actual de poder mundial é o agocho. Os políticos están a diario nos mass media. Reciben o aplauso e o desdén dos cidadáns; poucos sectores sociais están máis desprestixiados. Pero é ben sabido que estes políticos son a pantalla; detrás está o poder económico das multinacionais que dominan sobre gobernos e sobre a sociedade. Estamos escravizados na alimentación, saúde, diversión, etc., por poderes ocultos; poderes carentes de toda ética e de toda compaixón. Considero a mensaxe de marzo de Rath un acto providencial: a humanidade está nas mans de poderes máis bandoleiros que os nobres feudais. Más tiránicos que os ditadores árabes e máis feroces que os emperadores a botar leóns aos cristiáns. O poder químico e farmacéutico é un deses poderes responsábeis da fame e da condena a morrer de millóns de nen@s, unha das maiores pragas da humanidade. Non podemos soportar tal maldición”.

  N.B.- Eis o enlace ao abraiante discurso [máis de 621.000 visualizacións] do doutor Mattias Rath en Berlín o 13 de marzo de 2012: Ver Vídeo