Blog Asociación Amigos de Francisco Carballo

Bo e Xeneroso

ANAGNÓRISE / MARÍA VICTORIA MORENO (2)

Escrito por Fcarballo 26-01-2018 en columnas. Comentarios (0)

(...) Anagnórise utiliza unha viaxe a partir de Vilalonga (Sanxenxo) como escenario do diálogo do rapaz coa chofer descoñecida. Cun galego á vez común e gramaticalmente correcto, a escritora conecta a paideia grega de Platón co fondo musical de David Bowie: “I laughed and shook hands, and made my way back home. I searched for form and land, for years, and years! Roamed. I gazed a gazley star at all millions here. We must have died alone, a long time ago” (1).

“Comecei a cantaruxar a letra, tamén polo baixiño, e houbo un momento no que tiven a impresión de que o noso teimoso enfrontamento rematara definitivamente”. “Estábase ben no coche e ela e máis eu eramos dous amigos e camiñabamos cara a despedida ao longo dun solpor de ouro e violeta”. Esta odisea libera do desespero ao rapaz e acompáñao na autoafirmación e na capacidade crítica do seu ambiente; logra o que di a autora: “as persoas estamos feitas para levar adiante os proxectos máis fermosos”. Libro útil, cheo de engado para os mestres de ética na súa tarefa de desvelar valores e así deixar o impositivo empeño de aturdirnos con textos de filósofos á deriva".

N.B.-  (1) A estrofa pertence ao tema de Bowie “The man who sold the world": “Rin e dinlle a man.O que fixen foi voltar ao fogar. Busquei en terra allea durante anos e anos. Deambulei. Ollei e ollei fixamente millóns de estrelas. Nós debemos ter falecido sós fai moito tempo”.

Ver vídeo


ANAGNÓRISE / MARÍA VICTORIA MORENO (1)

Escrito por Fcarballo 26-01-2018 en columnas. Comentarios (0)

Neste 2018 a Real Academia Galega (RAG) vai dedicarlle as Letras a unha muller (4ª en 55 anos logo de Rosalía de Castro, 1963; Francisca Herrera, 1987 e María Mariño, 2007). Estamos a falar de María Victoria Moreno, estremeña de nacemento (Valencia de Alcántara, Cáceres, 1939), pero galega de todo o demais e que finou na cidade de Pontevedra en 2005. Francisco Carballo coñecía persoalmente á escritora e tamén á súa obra. No núm. 1.053 do semanario ANT (24/10/2002) escribiu unha interesante columna titulada “Anagnórise” que imos rescatar en dúas achegas:

“Este é o título dunha primorosa obra de María Victoria Moreno, Anagnórise, agnición, descubrimento dun mesmo. Anagnórise, breve novela desa autora, ten, ao menos, dúas virtualidades: levar da man ao protagonista, un adolescente que fuxe de si mesmo e que acaba reconciliándose coa súa personalidade e, á vez, desvelar bocados autobiográficos da autora. Hai só días, nunha entrevista de prensa, Victoria Moreno expresaba as súas inquedanzas e a febra da súa intimidade. Ao chegar a Galiza, dinme conta da súa lingua e ameina; comprendín con esa decisión que optaba ao mesmo tempo polos sectores pobres e excluídos, afirma. Merecemento digno de congratulación.

 A xa vella novela Anagnórise [1988] fíxome lembrar a miña infancia. A mestra dos meus cinco a once anos [1930-36] foi dona María, unha mestra da mesma febra que o seu marido, solidarios do campesiñado, amorosos, excelentes pedagogos. Vivían nunhas dependencias da mesma escola, unha casa rural do meu lugar [Celeirón de Asadur]. A influencia positiva de tales mestres supera canto se poida dicir. Desafortunadamente hai e había na Galiza mestres e mestras, uns desertores do agro, outros miméticos imitadores da burguesía rancia das vilas e cidades, colonizadores do castrapo e de valores antigalegos. Estes seudoeducadores son os máis funestos elementos dos males de Galiza (...).

AS "OUTRAS FOTOS" DAS CONVERSAS (ANT, 2002)

Escrito por Fcarballo 03-01-2018 en libros. Comentarios (0)

Denantes de saír publicado o libro das Conversas (ANT, 2002), estivemos traballando na conformación do mesmo toda a primavera e parte do verán de 2001. Acordamos unha conversa devagariño aos sábados pola mañá. Paseniñamente fomos artellando un libro de referencia, que mesmo conforma transversalmente a traxectoria de Francisco Carballo. Cando lle puxemos o punto final, fomos comer os tres a un restaurante de Marín, mesmo para falar -xa informalmente- de case todo até empardecer.

Xan dixéralle a Carballo -a semana anterior- que puxese traxe e garabata para unha sesión de fotos. Delas sairía a portada do libro. Aquel sábado do verán de 2001, Carballo tróuxonos o seu álbum persoal de fotos para que Xan reproducise as imaxes que considerase. Un feixe aqueloutrado delas aparecería logo no libro. Na primeira ilustración desta achega aparecen os dous nesa tarefa.

Logo saímos ao exterior, no complexo do Colexio San Narciso, para facer a primeira parte da reportaxe fotográfica. Na segunda ilustración aparece Carballo sentado posando. Na terceira está Xan tirándolle fotos. Esta é unha instantánea abondo singular, xa que logo, como temos escrito na bitácora, Xan Carballa sempre está detrás da cámara e non aparece nas fotos vencelladas con Francisco Carballo. ¡Eis a excepcionalidade!

Na última podemos ollar na mesa, ademais do café cortado, a gravadora (de cassettes), o mancontro (de 2001), o pilot azul, o lapis do número 2, os fluorescentes amarelos... Santiago Prol está entregándolle a Carballo un libro e un CD. Case sempre lle levaban “mercancía” vencellada con intereses comúns en clave nosa. O fotoxornalismo semella imprescindíbel na realidade de hogano. Os documentos gráficos que inserimos nesta bitácora pretenden fornecer dende todas as frontes a súa biografía. ¡Beizón!

CARTA AO SEÑOR FUTURO

Escrito por Fcarballo 01-01-2018 en columnas. Comentarios (0)

A comezos de 2008 Francisco Carballo imprentou no semanario ANT unha columna con ese título. Sabíamos da súa querenza polos escritores uruguaios Eduardo Galeano e Mario Benedetti. Nós tivemos a fortuna de escoitalos -ao igual que Carballo- eiquí en Compostela máis dunha vez: “Non quero deixar de sumarme a ese agasallo en galego de Eduardo Galeano (Laiovento, 2008), unha escolma longa e trepidante de artigos deste avogado e xornalista para nós (...). De Galeano teño sempre á man Las venas abiertas de América  Latina (1971). Mil veces a completar coas veas abertas de Galiza. Esta patria que non se significou na colonización e si na inmigración a todo aquel continente. As nosas veas foron abertas eiquí e aló.

Galeano é un xornalista que peta nas conciencias. Os seus artigos estalan de novo. Fixérao en Compostela, 2006, nunha conferencia sobre os sete pecados capitais. O racismo segue e envurulla pouco entre nós, moito nos “cabezas rapadas” dos nacionalismos estatais. Ten ao machismo como aliado. Entre nós aínda existe autoodio que devora familias e produce bífidos e mercenarios das metrópoles. Son algúns dos que nin foron a Balaídos o 27 de decembro (2007), nin seleccionaron a TVG nese evento, porque de iren, ao mellor curaban.

Galeano numera máis: a represión en escada, o mundicio –o maior magnicidio da historia- , os satelitismos dos mass media, e os “medos” a cambiar. Estes que sempre están a dicir “máis vale o malo coñecido que o bo por coñecer”. Son os “obedientes” que odian, mais se someten por un prato de lentellas. Temos, por envío de Eduardo Galeano, unha doazón que ven dicir: abride os ollos, non teñades medo, desde Montevideo fitan e confían en vós”.  

N.B.- En youtube atopamos un bo feixe de vídeos de Eduardo Galeano lendo anacos da súa vindicativa obra. Decantámonos polo matricial da "Carta ao señor futuro". Na primeira imaxe que penduramos nesta achega, aparece Galeano a carón dun fragmento demoledor de "Las venas abiertas de América Latina". Na segunda unha instantánea do partido de fútbol que evoca Carballo na columna, entre a Selección Galega e Camerún (1-1) que tivemos a fortuna de ver en directo nun Balaídos atestado de galegos de ben e que comezou cun "descarado" e polémico retraso por temas extradeportivos... Na terceira aparecen xuntos Benedetti e Galeano nun acto vindicativo en 1987 (foto: Oscar Bonilla). 

Eis o vídeo