Blog Asociación Amigos de Francisco Carballo

roteiros

4º ROTEIRO / VILA DE MACEDA (2)

Escrito por Fcarballo 28-10-2018 en roteiros. Comentarios (0)

O segundo lugar que visitamos neste 4º Roteiro foi o Museo do Médico Rural, que aínda que non está inaugurado oficialmente, puidemos ollalo -como deferencia á Asociación Amigos de Francisco Carballo- da man do seu artífice, o doutor José Manuel Lage Parente, que xa fixera o mesmo xesto coa familia Vidal quince días antes. Os descendentes de Juan Vidal Rodríguez [boticario, químico e irmán do presbítero ilustrado de Maceda, Manuel Vidal Rodríguez do que hai pouco o Grupo Academia Postal tivo a ben publicarnos un libro transversal sobre a súa traxectoria (Santiago Prol, 2017)], xenerosamente cederon aparellos, fotografías, pastilleiros de comezos do XX, documentos e  outros materiais para este senlleiro museo. Neste espazo museístico tamén podemos ver unha botica de hai cen anos, unha colección de fonendoscopios, xiringas reutilizábeis (naquela altura non había as desbotábeis de hogano que foran inventadas polo enxeñeiro logroñés Manuel Jalón Corominas, que tamén inventou a fregona, tal e como nos lembrou o doutor José Manuel Lage na súa brillante exposición). Outrosí moreas de obxectos, máis de cincocentas pezas relacionadas co eido da medicina rural de antano...

O resto dos materiais expostos foron cedidos polo propio doutor José Manuel Lage. Outrosí polos outros dous médicos de Maceda, os doutores Manuel Blanco e Manuel Pascual, xunto co material cedido por outros facultativos, mesmo por descendentes do médico rural da Rúa de Petín, o doutor José Quiroga Suárez, o segundo presidente da Xunta de Galicia preautonómica, xeira na que se aprobou o Estatuto de Autonomía do 81. Salientou o doutor José Manuel Lage que houbo un tempo no que a medicina en Maceda estaba a cargo dos tres médicos locais nomeados.

Logo falou da heroicidade daqueles médicos rurais e dos de hai cen anos, que ían en besta a lugares como Celeirón, aldeas e cabezas parroquiais para facer unha medicina moito máis humanitaria, de contacto directo co paciente no seu propio medio e non como hogano, que a maioría do seu traballo se desenvolve arredor do centro de saúde... Cunha intervención abondo didáctica e ilustrativa, foinos amosando estancias, aparellos e vitrinas deste singular espazo museístico. Detívose no material cedido pola familia Vidal; nos produtos farmacéuticos fabricados polo emprendedor Juan Vidal que non había no mercado [Magen, X2, Peruscabino..., vencellados con problemas dixestivos, epidérmicos, sífilis...]. Tamén reparou no aparello de Radioloxía Volante, un equipo de RX transportábel [un Nanos Siemens] co que percorría a provincia de Ourense o seu fillo Indalecio Vidal Lombán nun Fiat Balilla arranxado como laboratorio de revelado. Outrosí reparou na vitrina “matricial e terminal”, pois o médico rural, até ben entrados os anos 60, facía de todo: traía aos nenos ao mundo, mesmo realizaba autopsias. Salientou o despacho do doutor Manuel Pascual, unha das estancias nucleares deste máis que interesante Museo do Médico Rural de Maceda... Queremos agradecer dende a AAFC ao doutor José Manuel Lage a súa deferencia neste 4º Roteiro, que mesmo contou con representación institucional do grupo de goberno local e que tamén agradecemos. Ao remate da visita agasallamos ao artífice deste Museo do Médico Rural cun exemplar do libro Conversas con Francisco Carballo (Prol / Carballa, 2002). Beizón a tod@s! 

N.B.- Na primeira imaxe podemos ollar ao doutor José Manuel Lage explicándonos os contidos deste singular espazo museístico en Maceda. As outras fotografías amosan diferentes intres da xente que tivo a ben acompañarnos neste 4º Roteiro OS LUGARES DE FRANCISCO CARBALLO.

Eis o enlace á nova vencellada a este Museo do Médico Rural que saíu nos informativos da TVG (23/VII/2018):

http://www.crtvg.es/informativos/a-piques-de-abrir-en-maceda-un-museo-con-mais-de-500-pezas-relacionadas-cos-medicos-rurais

4º ROTEIRO / VILA DE MACEDA (1)

Escrito por Fcarballo 27-10-2018 en roteiros. Comentarios (0)

Comezamos o 4º Roteiro OS LUGARES DE FRANCISCO CARBALLO na Cafetería Castillo [agora tamén tapería], Rúa As Canteiras, 1, na vila de Maceda, que rexenta o Cesáreo [Borrajo García], histórico militante nacionalista dende o último terzo dos anos 70 do século pasado, co que Carballo tamén mantiña amizade dende aquela. Logo do encontro inicial, saúdos e apertas dentro do local arredor duns cafés, con xente chegada de diferentes lugares do Noso País, comezamos o roteiro na parte exterior.

Alí tomou a palabra Bieito Seara, que fora amigo de Carballo dende que Bieito comezara a súa andaina na vida política a mediados dos anos 80 do século pasado. Lembrou que quedaba nesta cafetería co presbítero ilustrado de Celeirón de Asadur (Maceda) cada vez que Carballo se achegaba “á súa vila” [aquela vila das grandes feiras e mercados de antano que tanto lle seducía a el de neno]. Mesmo coincidiu esta xornada / roteiro noutro día de feira en Maceda [4 e 20 de cada mes]. Evocou Bieito que Carballo inicialmente escoitaba, que quería saber o que se cocía por eiquí. Logo comezaba o sempre ameno e ilustrado parladoiro arredor del ao que, ás veces, nos sumabamos outras persoas se coincidiamos en Maceda naquela altura.

Inserimos nesta primeira achega varias fotos de parte da xente de ben que comezou o 4º Roteiro, ao que logo se irían sumando máis persoas [até medio cento] na segunda parada: o Museo do Médico Rural do que falaremos en chegando...

N.B.- Na primeira imaxe deste 4º Roteiro podemos ollar a Bieito Seara comezando a súa intervención. Detrás del vai camiñando Manuel Peleteiro [vencello e nexo en diferentes fasquías entre Bieito e Carballo]. Na segunda vemos ao ex alcalde de Maceda, Xabier Oviedo a carón da entrada da Cafetería Castillo coa rúa As Canteiras como pano de fondo. Na terceira imaxe ollamos parte da xente de ben que quixo acompañarnos pra rememorar a figura de Francisco Carballo. Na cuarta outra volta Bieito Seara rematando a súa sentida evocación sobre o noso fillo sobranceiro.

FOTONOTICIAS / ROTEIRO, 2017 (6)

Escrito por Fcarballo 03-12-2017 en roteiros. Comentarios (0)

O Castelo de Maceda, de orixe real, só era nas súas orixes unha torre defensiva (séc. XI/XII) que se erixira para controlar os embates dos veciños do sur e protexer a sé do bispado de Ourense, naquela altura fortemente militarizado. Pola Torre de Maceda pasaron María Fernández, filla do conde de Traba e primeira propietaria, Afonso X o Sabio e o seu preceptor Garci Fernández, o prelado pirómano Pedro Iáñez de Nóvoa, o galego universal João da Nova e logo os condes de Maceda (dende 1654). Para quen teña interese remitímonos ao ensaio “Nobres vencellados ao Castelo de Maceda” (Santiago Prol, Difusora: 2009), que mesmo está pendurado en google books en dúas partes.

O vencello de Francisco Carballo co castelo vén de lonxe. Xa o cita no seu primeiro libro de 1963. Logo compartiría con nós palestra en conferencias varias, inauguración de exposicións e presentacións de libros. Nunca nos dixo que non ao que lle demandabamos dende eiquí. En 2001, mesmo foi o pregoeiro na Festa Medieval. Alí, diante da Banda de Gaitas de Maceda, confesounos que o que verdadeiramente lle emocionaba era o Himno do Antigo Reino de Galicia (que acababan de interpretar).

Na comida de confraternidade no restaurante do Hotel Monumento Castelo de Maceda (26 de novembro de 2017), sumáronse novos socios a este fermoso proxecto, a esta Asociación Amigos de Francisco Carballo, que pretende vindicalo e dignificalo, mesmo até que a Galicia oficial teña a ben recoñecerlle os servizos prestados ao Noso País. Seguiremos traballando. 

N.B.- A primeira foto tirouna Xabier Oviedo. Ao fondo ollamos a Serra de San Mamede en toda a súa inmensidade. Beizón! 

FOTONOTICIAS / ROTEIRO, 2017 (5)

Escrito por Fcarballo 02-12-2017 en roteiros. Comentarios (0)

O mantedor do roteiro indicou -telegraficamente- que en Maceda acháronse abondosos vestixios de mámoas, asentamentos castrexos, a Vía Nova, Salientibus,  torre medieval, estancia de Afonso X o Sabio, feira dende 1401, revolta irmandiña, castelo fortaleza, condado de Maceda, tropas napoleónicas, guerras carlistas co xeneral Sabariegos, Revolución do Consumo, convulsa Segunda República, represión na Guerra Civil, Cardeal Quiroga Palacios, Benigno Álvarez, Manuel Vidal, García Mosquera, Xosé Lois Parente, Gómez Gayoso, Xoán Babarro, Francisco Carballo, Paco Nóvoa... A iso leva dedicada a súa vida de investigador e esa foi unha das fasquías coas que coincidía con Francisco Carballo, ao que tiña ao día dos seus traballos e cun mesmo norte: procurar pescudar ben para dignificar mellor e logo vulgarizalo para que transcenda.

Diante da Biblioteca que leva o seu nome, hoxe áchase un cruceiro barroco que foi desprazado varias veces do seu cruce de camiños orixinal... Seguimos a Vicente Risco no libro referenciado (1930): "O cruceiro de Maceda presenta no hastil a Adán e Eva, a serpe do Paraíso e os atributos da Pasión do Señor, amosando un compendio simbólico da historia da nosa caída e redención. Desgraciadamente un raio derrubou a figura de Cristo". Engadir que en Tioira temos outro cruceiro, un dos máis fermosos e mellor conservados de Galicia.

Na terceira foto podemos ollar a entrada ao espazo dedicado a Francisco Carballo, que fora deseñado polo equipo do alcalde Xabier Oviedo. O 4 de agosto de 2000, diante de máis dun cento de persoas de ben, na homenaxe que lle tributamos en Maceda, Francisco Carballo dixo -contundente- na biblioteca: "Na miña familia non había autoodio. Eu sentinme sempre feliz polo feito de ser galego e das miñas orixes. Non teñades medo. Loitemos pola nosa dignidade. Este é un País grande e con moitas posibilidades. Maceda tamén".

Xa temos dito outras veces que o arquivo fotográfico de Francisco Carballo está en mans de Xan Carballa. As mellores fotos publicadas del fíxollas Xan, que é para o noso presbítero ilustrado, o que foi Alberto Korda para o Che Guevara. Xan non aparece nas fotos. Sempre está detrás da cámara. Os dous fixemos o libro de "Conversas con Francisco Carballo"  (Prol/Carballa, ANT, 2002). Un privilexio que tivemos os dous, aprendendo e disfrutando co mestre e referente. Os dous seguimos comprometidos en manter viva a súa memoria. Neste roteiro de 2017 proxectamos un vídeo moi combativo de Carballo e, outra volta, o que tivera a ben artellar Xan para a homenaxe póstuma en Maceda, en Nadal de 2014. A xente emocionouse ao ollar os documentos audiovisuais. Mesmo houbo bágoas...

N.B.- Eis os enlaces ao vídeos proxectados e que xa referenciamos noutras achegas:

Vídeo 1

Vídeo 2

FOTONOTICIAS / ROTEIRO, 2017 (4)

Escrito por Fcarballo 01-12-2017 en roteiros. Comentarios (0)

O seguinte lugar do roteiro deste 2017, foi na Biblioteca Pública Francisco Carballo, unha iniciativa de Bieito Seara cando era alcalde de Maceda [acordo por unanimidade do pleno municipal o 11 de decembro de 1995]. Executouse en 2000 [4 de agosto] con Manuel Rodríguez Carballo como alcalde, que leu unha fermosa declaración institucional. Naquela altura fixéramos una homenaxe na que el participou emocionado, con máis dun cento de persoas arroupándoo, e á que lle meteremos o dente noutras achegas.  Francisco Carballo tivo a ben doar a maioría dos seus fondos bibliográficos. Outrosí boa parte das primeiras edicións dos seus libros de autor e coautor.

Este domingo, 26 de decembro de 2017, o fillo predilecto de Maceda, Paco Nóvoa evocou a súa relación co presbítero ilustrado de Maceda, nomeadamente na xeira de Carballo en Ourense, un par de anos antes da súa "fuxida" a Salamanca. Paco Nóvoa tamén se referiu ao seu nomeamento como socio de honra de Setestrelo. Outrosí avanzou que o muíño do río Maceda, que pasa moi perto de Francos (polo paseo fluvial) e que el tivo a ben reconstruír con esmero, levará o nome de Francisco Carballo, iniciativa que foi moi aplaudida polos presentes.

Logo o excalcalde Xabier Oviedo pendurou os cartaces enmarcados do roteiro do ano pasado por Vigo, Marín e Pontevedra, o cartaz deste ano polo Val do Medo e unha achega desta bitácora (www.fcarballo.org) sobre o 50 cabodano da morte do Che Guevara. Logo evocou a súa iniciativa dun espazo singular dedicado a Carballo alí na biblioteca, do seu vencello durante os oito anos que foi alcalde e da praza que lle dedicou o Concello e que se acha diante da propia biblioteca. Mesmo lembrou cando fomos a Salamanca para compartir con el unha xornada moi intensa na primavera de 2014 [24 de maio, día de reflexión das Eleccións Europeas]. Tamén o día seguinte ao seu pasamento que nos achegamos -con el como alcalde-, os amigos de Maceda para darlle o penúltimo adeus.

Ao remate do acto, Antón Gómez entregou -para os fondos vencellados a Francisco Carballo- un agasallo moi singular. El fora recoller a "Navalla de Manuel María", que a Irmandade vencellada ao poeta da Terra Cha tivera a ben concederlle a título póstumo [8 de setembro de 2016]. Cunha presentación de Rubén Aramburu e unha lámina inspirada nunha tira de Xosé Lois que tamén nos permitira reproducir a nós na Homenaxe de Galicia a Francisco Carballo (Maceda, 17/XII/2017). O Concello de Maceda, da man da bibliotecaria Avelina Losada, recolleu a navalla e a lámina para poñela nun lugar destacado da biblioteca que leva o nome de Francisco Carballo e que ao actual alcalde (Rubén Quintas) lle pareceu moi aqueloutrada. Beizón!