Blog Asociación Amigos de Francisco Carballo

columnas

ANAGNÓRISE / MARÍA VICTORIA MORENO (1)

Escrito por Fcarballo 26-01-2018 en columnas. Comentarios (0)

Neste 2018 a Real Academia Galega (RAG) vai dedicarlle as Letras a unha muller (4ª en 55 anos logo de Rosalía de Castro, 1963; Francisca Herrera, 1987 e María Mariño, 2007). Estamos a falar de María Victoria Moreno, estremeña de nacemento (Valencia de Alcántara, Cáceres, 1939), pero galega de todo o demais e que finou na cidade de Pontevedra en 2005. Francisco Carballo coñecía persoalmente á escritora e tamén á súa obra. No núm. 1.053 do semanario ANT (24/10/2002) escribiu unha interesante columna titulada “Anagnórise” que imos rescatar en dúas achegas:

“Este é o título dunha primorosa obra de María Victoria Moreno, Anagnórise, agnición, descubrimento dun mesmo. Anagnórise, breve novela desa autora, ten, ao menos, dúas virtualidades: levar da man ao protagonista, un adolescente que fuxe de si mesmo e que acaba reconciliándose coa súa personalidade e, á vez, desvelar bocados autobiográficos da autora. Hai só días, nunha entrevista de prensa, Victoria Moreno expresaba as súas inquedanzas e a febra da súa intimidade. Ao chegar a Galiza, dinme conta da súa lingua e ameina; comprendín con esa decisión que optaba ao mesmo tempo polos sectores pobres e excluídos, afirma. Merecemento digno de congratulación.

 A xa vella novela Anagnórise [1988] fíxome lembrar a miña infancia. A mestra dos meus cinco a once anos [1930-36] foi dona María, unha mestra da mesma febra que o seu marido, solidarios do campesiñado, amorosos, excelentes pedagogos. Vivían nunhas dependencias da mesma escola, unha casa rural do meu lugar [Celeirón de Asadur]. A influencia positiva de tales mestres supera canto se poida dicir. Desafortunadamente hai e había na Galiza mestres e mestras, uns desertores do agro, outros miméticos imitadores da burguesía rancia das vilas e cidades, colonizadores do castrapo e de valores antigalegos. Estes seudoeducadores son os máis funestos elementos dos males de Galiza (...).

CARTA AO SEÑOR FUTURO

Escrito por Fcarballo 01-01-2018 en columnas. Comentarios (0)

A comezos de 2008 Francisco Carballo imprentou no semanario ANT unha columna con ese título. Sabíamos da súa querenza polos escritores uruguaios Eduardo Galeano e Mario Benedetti. Nós tivemos a fortuna de escoitalos -ao igual que Carballo- eiquí en Compostela máis dunha vez: “Non quero deixar de sumarme a ese agasallo en galego de Eduardo Galeano (Laiovento, 2008), unha escolma longa e trepidante de artigos deste avogado e xornalista para nós (...). De Galeano teño sempre á man Las venas abiertas de América  Latina (1971). Mil veces a completar coas veas abertas de Galiza. Esta patria que non se significou na colonización e si na inmigración a todo aquel continente. As nosas veas foron abertas eiquí e aló.

Galeano é un xornalista que peta nas conciencias. Os seus artigos estalan de novo. Fixérao en Compostela, 2006, nunha conferencia sobre os sete pecados capitais. O racismo segue e envurulla pouco entre nós, moito nos “cabezas rapadas” dos nacionalismos estatais. Ten ao machismo como aliado. Entre nós aínda existe autoodio que devora familias e produce bífidos e mercenarios das metrópoles. Son algúns dos que nin foron a Balaídos o 27 de decembro (2007), nin seleccionaron a TVG nese evento, porque de iren, ao mellor curaban.

Galeano numera máis: a represión en escada, o mundicio –o maior magnicidio da historia- , os satelitismos dos mass media, e os “medos” a cambiar. Estes que sempre están a dicir “máis vale o malo coñecido que o bo por coñecer”. Son os “obedientes” que odian, mais se someten por un prato de lentellas. Temos, por envío de Eduardo Galeano, unha doazón que ven dicir: abride os ollos, non teñades medo, desde Montevideo fitan e confían en vós”.  

N.B.- En youtube atopamos un bo feixe de vídeos de Eduardo Galeano lendo anacos da súa vindicativa obra. Decantámonos polo matricial da "Carta ao señor futuro". Na primeira imaxe que penduramos nesta achega, aparece Galeano a carón dun fragmento demoledor de "Las venas abiertas de América Latina". Na segunda unha instantánea do partido de fútbol que evoca Carballo na columna, entre a Selección Galega e Camerún (1-1) que tivemos a fortuna de ver en directo nun Balaídos atestado de galegos de ben e que comezou cun "descarado" e polémico retraso por temas extradeportivos... Na terceira aparecen xuntos Benedetti e Galeano nun acto vindicativo en 1987 (foto: Oscar Bonilla). 

Eis o vídeo

NADAL, A SABEDORÍA

Escrito por Fcarballo 22-12-2017 en columnas. Comentarios (0)

 

O 24 de decembro de 2003, imprentaba Francisco Carballo unha columna no semanario ANT (núm. 1.110) moi aqueloutrada para as datas nas que estamos: “Non hai datos históricos dos primeiros anos de Xesús de Nazaret. Hai sobradas probas históricas da súa vida e morte. Mais o nacemento de Xesús foi enseguida poetizado e os evanxeos apócrifos agasallaron aos cristiáns con lendas marabillosas. Delas obtivo a liturxia elementos para o santoral (...). A piedade cristiá nutriuse deses factores na Idade Antiga. No Medievo foi Francisco de Asís o axente dos cambios na relixiosidade popular. El propagou os “nacementos” e con iso a fonte literaria das panxoliñas. Nos séculos XV e XVI apareceu unha relixiosidade intimista e culta que se afastou da popular medieval e que incorporou un sincretismo barroco.

 

O Nadal contemporáneo responde á relixiosidade popular; seculariza a inspiración simbólica, traduce en consumismo a coiraza relixiosa protectora da tradición cristiá. Parece oportuno petar na sensibilidade dos crentes para que se interroguen sobre estas celebracións familiares e sociais de Nadal (...). Xesús de Nazaret apostou pola fraternidade pola esperanza de transcender o presente. Só unha hermeneutica dos acontecementos bíblicos e dos signos da totalidade creada, nos pode orientar cara un cristianismo de liberación. O Nadal cristián ten que englobar esta dimensión (...). Para que Xesús de Nazaret sexa o gran intérprete da realidade cómpre usar a intelixencia, desenvolver todas as capacidades do ser na vía de peregrino: vivir na sabedoría”.  

N.B.- Para a primeira ilustración decantámonos polo malogrado escultor Arturo Baltar -que acaba de finar- a carón do seu iconográfico Belén (¡que lle sexa leve a terra!). Na segunda podemos ollar a capela da Praza de San Cosme, onde se asenta o Belén de Baltar que todos deberiamos visitar cada Nadal ao achegármonos a Ourense (foi inaugurado no Nadal de 1967, hai agora cincuenta anos). Para rematar escollemos un pequeno vídeo que o recrea axeitadamente con música de fondo de Víctor Manuel. Francisco Carballo tamén visitou este Belén na capital ourensá máis dunha vez.

Ver Vídeo

BNG (I)

Escrito por Fcarballo 15-03-2017 en columnas. Comentarios (0)

No núm. 1283 do semanario ANT (4/10/2007), titulou a columna “25 anos”; o tempo do BNG dende a conmemoración de Riazor (1982). Discrepaba de politólogos (X. L. Barreiro) e historiadores (J. Beramendi) que apostaban por camiñar cara un partido convencional dentro do BNG. Seguimos a F. Carballo nesta aquelada achega que, dez anos despois, mesmo podería estar de actualidade no debate de hogano na organización nacionalista:

“(...) Hoxe eses partidos convencionais son amplamente desestimados, son transmisores da ideoloxía da democracia formal; son moitos deles internamente antidemocráticos e clónicos. O BNG é outra cousa: é o país pasado, presente e a construír, desde o territorio, os cidadáns, o posíbel. É a cidadanía do común, non contaminada pola mentalidade de dominación. Aquela minoría de longa historia de opresión, de castración de seres humanos ao seu servicio, non forma parte dos que temos sentimentos de liberación. O BNG ten de vivir democraticamente na súa casa, mesmo espallar democracia porque é democracia. Para iso vai organizándose con elementos dos partidos, dos sindicatos, das frontes de liberación, da propia experiencia. Iso leva consigo tensións, busca de acerto, revisións, correccións.

O BNG ten elementos a contracorrente dos partidos convencionais. Iso sorprende, desacouga algúns. Mais cómpre reflexionar: moito ten que recuperar, crear, inventar, conseguir e transformar un colectivo, o BNG, que é o latexo dun pobo que, desde 1480, non tivo liberdade de facerse desde si mesmo, senón soamente de asimilarse a outros. É hora de sermos nós!”  

(Fotos: Na primeira -de Xan Carballa-, aparece Francisco Carballo na Homenaxe Nacional en Marín en 2005, agradecendo o recoñecemento. Na segunda -de www.lainformacion.com-, aparece Ana Pontón, que hogano lidera o BNG, o partido ao que pertenceu Francisco Carballo dende a súa creación, do que foi fundador e do que endexamais se arredou).

Metáforas (1). Coresma / ANT (6)

Escrito por Fcarballo 01-03-2017 en columnas. Comentarios (0)

No nº 1258 do semanario ANT e con data do 1 de marzo de 2007, insería unha nova achega que mesmo complementaba á anterior: “Os psicólogos, desde Sigmund Freud, andan a escaravellar no psiquismo á caza dun eixo dinámico da conducta humana. Freud acode á líbido. Alfred Adler, ao complexo de inferioridade. Carl Jung, aos arquetipos  e Viktor Frankl, á busca de sentido. No texto dominical que inicia a Coresma hai unha interesante resposta. Xesús, despois do bautismo, retírase ao deserto durante corenta días. É un tempo de estratexia. Os “sinópticos” (Marcos, Mateo e Lucas) recollen nas “tentacións” de Xesús o espírito sapiencial da súa vida. A tres insinuacións responde con tres aporías. Desfaise do engado do poder, da riqueza e da maxia (...).

As respostas de Xesús amosan o sentido pleno que el asume para a súa existencia. Xesús provocou desde o primeiro día a estupefacción; logo o escándalo; despois a conspiración contra a súa vida e a liberación dos maltratados. No deserto coñeceu o silencio. Desde o silencio adquiriu a sabedoría. Un saber moi superior ao da ciencia que daquela estaba no berce. Posuía un corazón de amor que non aguanta discriminacións. Porque rexeitou o poder, era capaz de amar. Cando o centro máis profundo do ser está posuído polo sentido da unidade humana e cósmica, toda opresión é desbotada; toda discriminación é imposíbel. Esa é a gran Coresma cara á Pascua”.