Blog Asociación Amigos de Francisco Carballo

columnas

14 COLUMNAS EN SERMOS GALIZA (e 16)

Escrito por Fcarballo 14-03-2019 en columnas. Comentarios (0)

A columna “Creativos” foi a última que publicou en Sermos o 15 de xaneiro de 2013. Regresa outra volta espiraliforme ás teimas que tanto lle preocupaban con este capitalismo salvaxe, coas inxustizas, coa vindicación da liberdade, coas revolucións pendentes, coa creatividade, coas tecnoloxías humanizantes... Eis outra exemplarizante columna dun home sabio; dun historiador que estivo ao día até o remate da súa vida: “No barullo en que vivimos, constato: hai numerosos científicos e intelectuais en xeral que dubidan do porvir; hai colectivos ignorantes que se senten seguros neste camiño neoliberal. Como se a ciencia dese inseguridade e a ignorancia inmobilismo. A crise actual afecta a toda a humanidade; incubouse nos anos 70 -do século XX-; leva uns 40 anos e, din sabios, na economía e nas estruturas sociais, que pode durar outro tanto. Imos aviados. Copio de Sermos, 30, p. 7, : “com esta crise encerrou-se a época da expansâo do capitalismo iniciada após a segunda grande guerra, e, consequentemente, estâo a criar-se as condições para un novo ciclo de revoluções sociais á escala mundial” (Fred Goldstein, en Capitalismo num beco sem saída e a destruição dos empregos: uma visão marxista). Segundo estas hipóteses, os cambios tanto na produción como nas estruturas da sociedade imponse. A aceptación destas mutacións é a proba de senso creativo. Todo cambio en profundidade asusta; toda “veneración” do usual conforta, mais é aí onde a fortaleza humana se define. Saber cambiar á tempo é creativo. Unha resistencia “historicista” leva ao atraso. Karl Popper, na súa obra A sociedade aberta e os seus inimigos, aborda, dilatadamente, as consecuencias negativas do historicismo, cuxos país filosóficos son Platón e Hegel. Platón defendeu, na República, un tipo de xustiza que da “a cada quen o seu”. Así estabiliza a sociedade. Hegel, portavoz da oligarquía prusiana, aceptou a guerra como forma de recuperación do statu quo. Para Karl Popper a gran pregunta é: ¿como ten de estar estruturado un sistema político que protexa a liberdade humana e fomente a xustiza social? Eis unha macanuda pregunta a darnos cada día: “a sociedade nunca chega a posuír unha forma definitiva que a encasquete coma un corsé”. Cómpre un sistema crítico que recambie constantemente as estruturas e non permita a permanencia da inxustiza. Esa inxustiza que corroe a sociedade actual e da que, revolucionariamente, necesita liberarse. Uso das tecnoloxías humanizantes, recambio de leis inxustas de tan longa duración que foron os canais da corrupción política e institucional en xeral. Unha “sociedade civil” crítica que teña na man o diario labor da denuncia e da substitución. Cara iso imos a camiñar durante longos anos de debilidade económica. Facelo día a día é creativo”.


14 COLUMNAS EN SERMOS GALIZA (15)

Escrito por Fcarballo 06-03-2019 en columnas. Comentarios (0)

O 16 de decembro de 2012 inseriu en Sermos a columna “Saídas do labirinto”. Espiraliforme regresa ao que el denomina “ocaso do capitalismo”, á “incestuosa unión do capital financeiro e os poderes políticos”. Porén, deixa a porta aberta á espranza cunha nova educación, co altermundialismo, coas relixións e con outro sistema económico e social máis xusto. Faino logo da lectura dun solvente ensaio de Georges Corm [historiador, economista e exministro de finanzas libanés] que acababa de saír á rúa: “Este amargo ocaso do capitalismo tennos abraiados. Uns responden con movementos incesantes de protesta, outros con fuxidas cara adiante. Todos -agás os autores das movidas- con ollos musgosos ante un horizonte desdebuxado. Georges Corrn (1940) móvese con análises da realidade en creba e abre carreiros. En El nuevo gobierno del mundo (2012), ideoloxías, estruturas, contrapoderes, desvela o “pensamento único” -ese fandango sen base- e os seus logros estruturadores da economía mundial. ¿Que oferta de saída? Para Corm compre comezar por unha diferente educación. A escola está mergullada nunha ideoloxía trapalleira e vandálica da desigualdade e do narcisismo. É imperioso desfacer este construto académico. Corm é moi sensíbel ás solucións plurais das culturas históricas. Outra barreira a destruír é a incestuosa unión do capital financieiro e dos poderes políticos. O triángulo, finanzas, blocos de poder-G8, G20, Davos,-corrupción-, está a dominar desde a ilegalidade e a inmoralidade. É absolutamente necesario recuperar a ética común; introducir no “Minotauro global” o grito da dignidade humana que impida a esborrallante conduta dos poderosos.  Dous grandes colectivos, o altermundialismo e as relixións, ¿teñen capacidade de abandeiraren a saída deste burato?  Analiza Corm o cristianismo e o islamismo. Non os contrapón, porque teñen grandes diferencias. Corm invita aos cristiáns a liderar outro sistema economico-social. Lembra que, hai anos, as encíclicas Rerun Novarum de León XIII, a Pacem in Terris de Xoán XXII e a Populorum Progressio de Paulo VI, daban no cravo ao denunciaren a realidade económica. Hoxe hai demasiado embrollo nas grandes relixións, ten elas mesmas que rectificaren. O altermundialismo ten moitos pétalos a embeleceren a espranza. Non ten programa, ten perspectivas. ¿Que nos queda? Sen dúbida os intentos dilatados nos cinco continentes, v.g. os de Latinoamérica, Asia, África. Países onde a contradición do desaugue do capitalismo coas necesidades humanas é radical. Tal vez vaiamos de camiño á mesma situación de insufríbel contradición. Invocar reformas profundas, revolucións non violentas, tolerancia, pluralismo, ética, estética… ¿acouga o pranto das masas famentas? Chove, chove na casa do pobre; neva, neva na dos desaloxados e dos milleiros de senteito. Todas as alarmas a soar".

 

14 COLUMNAS EN SERMOS GALIZA (14)

Escrito por Fcarballo 18-02-2019 en columnas. Comentarios (0)

O 3 de decembro de 2012 inseriu a columna “Ao socairo do 25N”. Coas anticipadas eleccións catalanas [25 de novembro] como pano de fondo, fai outra lúcida análise xeral. Aínda que se publicou nesa data, asinouna o 28 de novembro dende o seu  penúltimo “exilio” en Auria. Nela incide na desestruturación da Transición, do declive do Réxime do 78 que “non respondeu ás realidades das nacións periféricas” e do “café para todos” con 17 autonomías. Mesmo do capital financeiro, da desestruturación social, do neoliberalismo, da submisión, do desprezo aos pobos, o asoballamento aos traballadores...: “Foi sorprendente a atención dos mass media -en concreto da TVE- ás eleccións autonómicas de Catalunya, 25N. As estatais non tiveran tanta mobilidade. Mais a atención social non coincide coa dos mass media. Os medios de información mostran así a súa dependencia dos poderes públicos e empresariais. ¿É tan significativa esta convocatoria anticipada? ¿Son tan significativos os resultados que “conmoveron” aos mass media? É real a desestruturación da Transición política. É crecente a desestruturación social. A primeira era de prever. A Constitución de 1978 non respondeu as realidades culturais das nacións periféricas. O art. 2º é un modelo de contradicións: dun lado recoñece as nacionalidades, doutro afirma a nación única e indivisíbel. Todo un xogo perigoso que se aumentou co “café para todos” das autonomías. A opción nacional dos cataláns ten valor duplo: é da dereita e da esquerda; de CIU e da ERC, da EC e do CUP. Só a cegueira pode desoír esta tan gran maioría dun pobo-nación. Outras nacións, dentro do Estado, teñen a mesma agonía e marcarán os seus itinerarios. Emerxe, igualmente, a desestruturación social. O Pacto da Moncloa fora aceptado polos sindicatos estatais e dera certas garantías ás clases subalternas. Mais a medra constante do neoliberalismo descobre a falsidade de pactos sofisticados. A magna xogada do capital finacieiro que agochou a débeda das grandes empresas e da banca, que utiliza o poder público para recibir sumas inxentes á costa de axustes da clase subalterna, os continuos recortes de salarios e das necesidades sanitarias e educativas, descobre o incumprimento por decenios e decenios dos dereitos humanos e dos dereitos ao benestar social de todos os cidadáns. O instante electoral do 25N está solapado por acontecementos anecdóticos de defensa da identidade do país catalán. Puxan por rebentar as reivindicacións de clase. En Catalunya é visíbel a pobreza emerxente, o desemprego, as chagas dos axustes e recortes salariais. É homoxéneo o malestar social de todo o Estado español: é unha vaga que recorre cidades e aldeas. Pódelle rebentar na man ao PP a desesperación de parte dos seus votantes ate agora crédulos das vantaxes da submisión. Este goberno central neoliberal non se detén ante as privacións económicas nin ante o desprezo con que trata ás clases subalternas. Na Galiza ten un fiel imitador no Sr. Núñez Feixoo. Mais un goberno que minte día a día, que asoballa aos necesitados de traballo e maltrata aos traballadores, está a provocar desestruturación social inevitabelmente. O resultado a vir pode ser tráxico”.

N.B.- A dobre ilustración sobre o mapa electoral do 25 de Novembro de 2012 en Catalunya tirámola de www.wikipedia.org

14 COLUMNAS EN SERMOS GALIZA (13)

Escrito por Fcarballo 14-02-2019 en columnas. Comentarios (0)

 

O 29 de outubro de 2012 inseriu en Sermos a columna “Bailando baixo a chuvia”. Ía sobre as Eleccións Autonómicas que se celebraran o 21 de outubro [xunto coas do País Vasco]. Naquela altura o nacionalismo estaba moi fracturado [desangrado con escisións traumáticas e con acoplados estatais que se beneficiaron mareándose entre tod@s e -consonte Carballo- "onde non hai nada creativo"], o PSOE [“unha socialdemocracia que acepta o neoliberalismo económico”] bastante tocado e o PP ["un romance negro pra Galiza"] moi unido e axudado polos grandes poderes fácticos eiquí [logrou a maioría absoluta con 41 deputados -só co 24,2% do censo-]. Francisco Carballo dende 1977 fixo moitas e certeiras análises postelectorais no semanario ANT. Desta volta faino -por penúltima vez- dende as páxinas de Sermos Galiza coa mesma lucidez de antano: “Leo as análises electorais en Sermos do día 25. Aprecio a fondura de algúns. Un bo ensaio de debates políticos. ¿Cabe engadir matices? Primeiro, o fraude informativo das porcentaxes. Non é correcta a equiparación dos votantes do 2109, 64% do censo, co do 2012, 63.8% . De seguir a mesma norma os votantes do 2012 só son o 54.4 %. A abstención é tamén un factor significativo: 238.541 votantes menos que no 2009. Segundo, desde esta conta numérica, o PP só conseguiu o voto do 24.2 % dos galegos; o PSOE un 10.8%; o resto un 12.9 %. Maioría, sen dúbida do PP. Tida en conta a abstención, número de votos negativos ou en branco, ¿como é posíbel a opción dese 47.55 %? Todo o enredo está na incapacidade de convencer da esquerda. Porque a dereita funcionou á perfección desde aos seus intereses económicos, a súa raíz non democrática e o seu intento demoledor das culturas locais e modernas. É pouco serio enumerar como esquerda ao PSOE. É unha socialdemocracia que acepta o neoliberalismo económico e que deriva a solucións culturais da sociedade. Neste intre o PSOE é un fantasma. O BNG foi "LACERADO" polos mass media até límites de fanatismo, especialmente La Voz de Galicia, a RTVE e a RTVG. Socialmente foi levado a unha esquina de rebaixas. Ten unha militancia admirábel. Presentou un programa sensato; careceu de garra para desfacerse das inxurias e mentiras. Un norte frío comeuse o xantar preparado. Os da AGE actuaron; o seu líder serviuse de toda a bagaxe de coñecementos do seu período de voceiro e do seu propio prestixio. EU é a beneficiada con cinco deputados; tres para Anova e un sindicalista. Mais na AGE hai berro e vituperio: ben merecidos. Non hai nada creativo. O resultado conseguido polo PP é un romance negro para Galiza. E, tamén, un funeral para a dereita apodrecida, desinformada e "out of time". A lección: traballo cultural en rede de adultos e desde unha escola galega. Medre militante; diálogo con toda a esquerda, actividade económica contemporánea no agro, mar e industria. Cando se programa "máis produción eiquí" hai que pasar á praxe, concretamente onde se ten o Concello. Sobran os discursos, faltan as creacións, sobra a ortodoxia, falta a ortopraxe e iso con muiñeiras, bailando baixo a chuvia”.

N.B.- A foto -da noite electoral do 21 de outubro de 2012, cos cadros centrais do BNG- tirámola de www.publico.es

14 COLUMNAS EN SERMOS GALIZA (12)

Escrito por Fcarballo 13-02-2019 en columnas. Comentarios (0)

O 12 de outubro de 2012 centra a súa columna en dous historiadores capitais, imprescindíbeis e de vangarda, mesmo como referentes de cabeceira. Refírese a Edward Palmer Thomson [un intelectual do pensamento marxista en clave británica co seu socialismo humanista] e a Eric John Ernest Hobsbawm [outro pensador británico central da historia do século XX, plurilingüe, con obras canónicas no campo histórico]. Eis a sempre sabia columna de Francisco Carballo sobre estes dous grandes ilustrados do século XX e as súas teimas [estudo do capitalismo salvaxe e do devalar das clases sociais]: "É xusto referirnos a estes dous historiadores nestes días preelectorais. E. Thompson, 1924-1993, Eric Hobsbawm, 1917-2012, visitábanse periodicamente, tiñan anos de militancia común, preocupáronse polos mesmos obxectivos sociais. Para eles as clases sociais non eran soamente tema de estudo, eran o ritmo histórico do devalar da sociedade. Ningún historiador me ocupou cos seus libros como Eric Hobsbawm; a súa análise dos séculos XIX e XX describe os tempos máis escuros e salvaxes do capitalismo; ao irse, deixa unha adiviñanza: quedan aínda espazos temporais para este capitalismo en vertixe. E. Thompson é decisivo coas obras A formación da clase obreira en Inglaterra e Os costumes en común. A primeira era parte dun proxecto de análise da sociedade británica; só publicou a referente Inglaterra na segunda parte do s. XIX. Inda así un volume de máis de 800 pp. Na segunda, quixo iluminar á sociedade inglesa da 1ª Revolución Industrial, 1776-1830. De Thompson escrebe Hobsbawm: “A formación da clase obreira en Inglaterra”(1963), unha especie de volcán histórico en erupción de 849 pp., que foi acollida inmediatamente como libro de importancia capital polos historiadores profesionais, e que, de noite á mañá, conquistou ao público de xoves lectores radicais dos dous lados do Atlántico, e pouco despois aos sociólogos e especialistas en historia social da Europa continental. Edward era de feito unha persoa cunhas dotes extraordinarias, entre outras esa especie de “calidade de estrela” que facía que todo o mundo volverá os ollos cara a súa apostura. A súa obra conxugaba paixón e intelixencia. As dotes de poeta, narrador e analista (E. Hobsbawm, Interesting Times. A Twentieth-century Life). De Thompson reedítase a Formación; de Hobsbawm temos abundantes publicacións tanto de historia como de análise da sociedade. Os dous son xa historiadores falecidos, uns historiadores imprescindíbeis. Uns historiadores que conxugaron, Thompson a historia cunha actividade política de vangarda, Hobsbawm cun recorrido xeográfico universal. Para min, uns Mestres a ter sempre enriba da mesa".

N.B.- Os retratos de Thompson e de Hobsbawm tirámolas de www.gramscimania.info.ve