Blog Asociación Amigos de Francisco Carballo

columnas

CARTA AO SEÑOR FUTURO

Escrito por Fcarballo 01-01-2018 en columnas. Comentarios (0)

A comezos de 2008 Francisco Carballo imprentou no semanario ANT unha columna con ese título. Sabíamos da súa querenza polos escritores uruguaios Eduardo Galeano e Mario Benedetti. Nós tivemos a fortuna de escoitalos -ao igual que Carballo- eiquí en Compostela máis dunha vez: “Non quero deixar de sumarme a ese agasallo en galego de Eduardo Galeano (Laiovento, 2008), unha escolma longa e trepidante de artigos deste avogado e xornalista para nós (...). De Galeano teño sempre á man Las venas abiertas de América  Latina (1971). Mil veces a completar coas veas abertas de Galiza. Esta patria que non se significou na colonización e si na inmigración a todo aquel continente. As nosas veas foron abertas eiquí e aló.

Galeano é un xornalista que peta nas conciencias. Os seus artigos estalan de novo. Fixérao en Compostela, 2006, nunha conferencia sobre os sete pecados capitais. O racismo segue e envurulla pouco entre nós, moito nos “cabezas rapadas” dos nacionalismos estatais. Ten ao machismo como aliado. Entre nós aínda existe autoodio que devora familias e produce bífidos e mercenarios das metrópoles. Son algúns dos que nin foron a Balaídos o 27 de decembro (2007), nin seleccionaron a TVG nese evento, porque de iren, ao mellor curaban.

Galeano numera máis: a represión en escada, o mundicio –o maior magnicidio da historia- , os satelitismos dos mass media, e os “medos” a cambiar. Estes que sempre están a dicir “máis vale o malo coñecido que o bo por coñecer”. Son os “obedientes” que odian, mais se someten por un prato de lentellas. Temos, por envío de Eduardo Galeano, unha doazón que ven dicir: abride os ollos, non teñades medo, desde Montevideo fitan e confían en vós”.  

N.B.- En youtube atopamos un bo feixe de vídeos de Eduardo Galeano lendo anacos da súa vindicativa obra. Decantámonos polo matricial da "Carta ao señor futuro". Na primeira imaxe que penduramos nesta achega, aparece Galeano a carón dun fragmento demoledor de "Las venas abiertas de América Latina". Na segunda unha instantánea do partido de fútbol que evoca Carballo na columna, entre a Selección Galega e Camerún (1-1) que tivemos a fortuna de ver en directo nun Balaídos atestado de galegos de ben e que comezou cun "descarado" e polémico retraso por temas extradeportivos... Na terceira aparecen xuntos Benedetti e Galeano nun acto vindicativo en 1987 (foto: Oscar Bonilla). 

Eis o vídeo

NADAL, A SABEDORÍA

Escrito por Fcarballo 22-12-2017 en columnas. Comentarios (0)

 

O 24 de decembro de 2003, imprentaba Francisco Carballo unha columna no semanario ANT (núm. 1.110) moi aqueloutrada para as datas nas que estamos: “Non hai datos históricos dos primeiros anos de Xesús de Nazaret. Hai sobradas probas históricas da súa vida e morte. Mais o nacemento de Xesús foi enseguida poetizado e os evanxeos apócrifos agasallaron aos cristiáns con lendas marabillosas. Delas obtivo a liturxia elementos para o santoral (...). A piedade cristiá nutriuse deses factores na Idade Antiga. No Medievo foi Francisco de Asís o axente dos cambios na relixiosidade popular. El propagou os “nacementos” e con iso a fonte literaria das panxoliñas. Nos séculos XV e XVI apareceu unha relixiosidade intimista e culta que se afastou da popular medieval e que incorporou un sincretismo barroco.

 

O Nadal contemporáneo responde á relixiosidade popular; seculariza a inspiración simbólica, traduce en consumismo a coiraza relixiosa protectora da tradición cristiá. Parece oportuno petar na sensibilidade dos crentes para que se interroguen sobre estas celebracións familiares e sociais de Nadal (...). Xesús de Nazaret apostou pola fraternidade pola esperanza de transcender o presente. Só unha hermeneutica dos acontecementos bíblicos e dos signos da totalidade creada, nos pode orientar cara un cristianismo de liberación. O Nadal cristián ten que englobar esta dimensión (...). Para que Xesús de Nazaret sexa o gran intérprete da realidade cómpre usar a intelixencia, desenvolver todas as capacidades do ser na vía de peregrino: vivir na sabedoría”.  

N.B.- Para a primeira ilustración decantámonos polo malogrado escultor Arturo Baltar -que acaba de finar- a carón do seu iconográfico Belén (¡que lle sexa leve a terra!). Na segunda podemos ollar a capela da Praza de San Cosme, onde se asenta o Belén de Baltar que todos deberiamos visitar cada Nadal ao achegármonos a Ourense (foi inaugurado no Nadal de 1967, hai agora cincuenta anos). Para rematar escollemos un pequeno vídeo que o recrea axeitadamente con música de fondo de Víctor Manuel. Francisco Carballo tamén visitou este Belén na capital ourensá máis dunha vez.

Ver Vídeo

BNG (I)

Escrito por Fcarballo 15-03-2017 en columnas. Comentarios (0)

No núm. 1283 do semanario ANT (4/10/2007), titulou a columna “25 anos”; o tempo do BNG dende a conmemoración de Riazor (1982). Discrepaba de politólogos (X. L. Barreiro) e historiadores (J. Beramendi) que apostaban por camiñar cara un partido convencional dentro do BNG. Seguimos a F. Carballo nesta aquelada achega que, dez anos despois, mesmo podería estar de actualidade no debate de hogano na organización nacionalista:

“(...) Hoxe eses partidos convencionais son amplamente desestimados, son transmisores da ideoloxía da democracia formal; son moitos deles internamente antidemocráticos e clónicos. O BNG é outra cousa: é o país pasado, presente e a construír, desde o territorio, os cidadáns, o posíbel. É a cidadanía do común, non contaminada pola mentalidade de dominación. Aquela minoría de longa historia de opresión, de castración de seres humanos ao seu servicio, non forma parte dos que temos sentimentos de liberación. O BNG ten de vivir democraticamente na súa casa, mesmo espallar democracia porque é democracia. Para iso vai organizándose con elementos dos partidos, dos sindicatos, das frontes de liberación, da propia experiencia. Iso leva consigo tensións, busca de acerto, revisións, correccións.

O BNG ten elementos a contracorrente dos partidos convencionais. Iso sorprende, desacouga algúns. Mais cómpre reflexionar: moito ten que recuperar, crear, inventar, conseguir e transformar un colectivo, o BNG, que é o latexo dun pobo que, desde 1480, non tivo liberdade de facerse desde si mesmo, senón soamente de asimilarse a outros. É hora de sermos nós!”  

(Fotos: Na primeira -de Xan Carballa-, aparece Francisco Carballo na Homenaxe Nacional en Marín en 2005, agradecendo o recoñecemento. Na segunda -de www.lainformacion.com-, aparece Ana Pontón, que hogano lidera o BNG, o partido ao que pertenceu Francisco Carballo dende a súa creación, do que foi fundador e do que endexamais se arredou).

Metáforas (1). Coresma / ANT (6)

Escrito por Fcarballo 01-03-2017 en columnas. Comentarios (0)

No nº 1258 do semanario ANT e con data do 1 de marzo de 2007, insería unha nova achega que mesmo complementaba á anterior: “Os psicólogos, desde Sigmund Freud, andan a escaravellar no psiquismo á caza dun eixo dinámico da conducta humana. Freud acode á líbido. Alfred Adler, ao complexo de inferioridade. Carl Jung, aos arquetipos  e Viktor Frankl, á busca de sentido. No texto dominical que inicia a Coresma hai unha interesante resposta. Xesús, despois do bautismo, retírase ao deserto durante corenta días. É un tempo de estratexia. Os “sinópticos” (Marcos, Mateo e Lucas) recollen nas “tentacións” de Xesús o espírito sapiencial da súa vida. A tres insinuacións responde con tres aporías. Desfaise do engado do poder, da riqueza e da maxia (...).

As respostas de Xesús amosan o sentido pleno que el asume para a súa existencia. Xesús provocou desde o primeiro día a estupefacción; logo o escándalo; despois a conspiración contra a súa vida e a liberación dos maltratados. No deserto coñeceu o silencio. Desde o silencio adquiriu a sabedoría. Un saber moi superior ao da ciencia que daquela estaba no berce. Posuía un corazón de amor que non aguanta discriminacións. Porque rexeitou o poder, era capaz de amar. Cando o centro máis profundo do ser está posuído polo sentido da unidade humana e cósmica, toda opresión é desbotada; toda discriminación é imposíbel. Esa é a gran Coresma cara á Pascua”.  

Metáforas (I). Entroido / ANT (5)

Escrito por Fcarballo 18-02-2017 en columnas. Comentarios (0)

No núm. 1.256 do semanario ANT e con data do 15 de febreiro de 2007, encetaba Francisco Carballo un rexistro diferente nas columnas xornalísticas. Comezaba cunha "metáfora primeira" sobre o Entroido, mesmo evocando a terra de orixe ao pé do Val do Medo e a súa mascara ancestral (o Felo). Esta "metáfora", moi aquelada nestas datas, semella un contrapunto abondo interesante:  

 “As miñas cavilacións de febreiro responden ao ruído das chocas dos Felos de Maceda e á cor lila da Coresma. Un agudo contraste: Entroido fronte á Coresma, lupanda fronte a xaxún, consumo fronte a fame. É o horizonte desde o meu miradoiro. A civilización consumista que nos “consome” produce a constante fuga da realidade. Anda a suprimir a Coresma: que ninguén a expoña. Así non existe (os mass media non a refiren). Fan entrevistas do ramadán: é máis exótico. A Coresma antepuxo o Entroido como un adestramento e un anuncio: cómpre escalar o monte Tabor da Pascua durante 40 días, máis 6 de campamento. Para tal maratón debe preceder un fondo alimentario de resistencia. O Entroido é banquete, baile e carautas. É unha acción teatral de escenas sucesivas. As larpeiradas son as vitaminas. As carrozas son para os langráns. Todo o Entroido galego é un drama a vivir deportivamente.

¿Como perverte o Entroido o consumismo? Suprímelle a fin: impide o ritmo das escenas cara a secuencias aloucadas. ¿Para que se queren as carautas se andamos con elas todo o ano? Porque o consumismo é a civilización da trampa: gasta ti para que amoree eu (o banco). Ti non tes que xaxuar porque non tes nada a escalar; eu acumulo nos “paraísos fiscais” para a túa xubilación. Tal non vas precisar: esquece montes de Tabor, aumenta o azucre.

Lémbrome cando nos levaban aos seminaristas a actos de “expiación” nas capelas nos días de Entroido. Outra maneira fementida de acelerar o desgaste óseo. Que fermoso é o Entroido se é Entroido. Entrada á escalada anual cara ao Tabor” (ANT, 15/02/2007). 

(Fotos: Entroido de 2013 en Celeirón de Asadur, a carón da casa natal do presbítero ilustrado de Maceda. Tirounas Santiago Prol, que ía co alcalde Xabier Oviedo e con Bieito Seara -aparecen os dous de costas na primeira foto-, no enigmático percorrido dos Felos -o Sábado de Entroido- polo cordal da Serra de San Mamede e polos lugares e aldeas abeirados ao Val do Medo).