Blog Asociación Amigos de Francisco Carballo

cabodano

13 DE MARZO DE 1937, AOS 80 ANOS (I)

Escrito por Fcarballo 09-03-2017 en cabodano. Comentarios (0)

Cúmprense nestas datas 80 anos do pasamento de Benigno Álvarez en Maceda. En 1997, aos 60 anos da súa morte, artellamos os amigos Bieito Seara, Celso Sánchez, Xulio Conde e Santiago Prol, unha homenaxe a Benigno e aos martirizados do 36 na nosa contorna: ofrenda floral, recital poético, acto civil, exposición e mesa redonda. Mesmo convidamos para a mesa redonda a Marcos Valcárcel e a Francisco Carballo, que fixera un introito para un -daquela infructuoso- libro sobre o veterinario de Maceda. Gardamos o mecanoscrito orixinal que nos remesou dende Marín (logo conseguimos imprentalo coa súa sinatura no xornal Faro de Vigo). Titulouno “A homenaxe necesaria”. Recendía erudición, sentimento e concordia a esgalla. Un documento imprescindíbel que imos recuperar en varias achegas: 

“Unha homenaxe a Benigno Álvarez pode e debe ser bisagra dun xiro na convivencia municipal de Maceda. O noso Concello ten unha longa historia: no Antigo Réxime a Xurisdicción de Maceda estendíase dende o Rodicio até a Torre e mesmo se introducía en terreos de Guamil; desde a creación do Municipio no século XIX ocupa a cabeceira dos afluentes do Arnoia e enche a gándara da comarca do San Mamede ao Couso. Antes e agora é terra de gandería e comercio e apuntan gromos industriais. Até 1960, vila e aldeas tiñan as súas contradiccións; nos anos da II República foi a vila a que máis se viu escindida en tendencias relixiosas, civís e políticas. Proba de vitalidade. Benigno Álvarez e a súa familia estaban no ollo do furacán (...)”.

(Foto: propiedade da familia de Antón Gómez. Nese retrato aparece Benigno, arriba o segundo pola dereita, cos seus amigos de Maceda cara o ano 1920. Na segunha imaxe un "collage" sobre os actos de dignificación que mesmo foi inserido nun panel da exposición "A mirada de transparencias cordiais" ).

8 DE MARZO DE 1925 (1)

Escrito por Fcarballo 04-03-2017 en cabodano. Comentarios (0)

Cúmprense, nestas datas, 92 anos do nacemento do presbítero ilustrado de Maceda. No libro de Conversas (ANT, 2002), Santiago Prol e Xan Carballa preguntábanlle, no capítulo inicial “Maceda, os anos primeiros”, pola infancia no niño de reiseñores, polas lecturas á luz do candil e pola aldea que se perdeu: “Naciches o 8 de marzo de 1925. Bautizáronte ao día seguinte en Asadur. A casa na que viñeches ao mundo era do avó materno, ¿non si?: –Era, logo foi da miña nai e herdeina eu. Quedou como casa familiar. Era unha casa grande para os parentes da avoa e unha casa normal para os parentes do avó. Os parentes da miña avoa materna, que eran de Couzada, viñan xantar e merendar, porque tiñan unha situación económica difícil. A min iso chocábame moitísimo. Cando fun a Montevideo (Uruguai) nunha visita aos curmáns, eles dicían: ¡a túa casa grande! Eu non tiña conciencia diso. Era unha casa normal de Celeirón, pero tiña esa tradición. A casa do avó era máis potente que a da avoa. 

 

Sempre que escribes do teu lugar, salientas que pertences a Celeirón de Asadur: –Celeirón é un lugar da parroquia de Asadur (Maceda). Había uns campesiños que traballaban terras desa parroquia. Cando veu a miña familia, mercou algunhas terras e fixeron casa en Celeirón. A última, a de máis arriba. Así empezou a medrar o meu lugar. O nomenclátor do século XIX enumeraba casais, aldeas, lugares, pobos, vilas e cidades. Para a parroquia de Asadur había casais (A Parrocha, Amedo...), aldeas e lugares. Celeirón é un lugar. Pertenceu no Antigo Réxime ao señorío do mosteiro de Montederramo” (Conversas / ANT, 2002).    

(Na foto de Xan Carballa aparece Celso Sánchez facendo unha evocación no exitoso 1º Roteiro polos Lugares de Francisco Carballo (21/XI/2015), na súa casa natal en Celeirón de Asadur).

31 DE DECEMBRO DE 1936, AOS 80 ANOS...

Escrito por Fcarballo 30-12-2016 en cabodano. Comentarios (0)

"¿Á túa casa chegaban noticias dos que paseaban en Maceda e dos nove que fusilaran o 31 de decembro de 1936, despois dun consello de guerra ignominioso? Si. Vixiábase a casa e nós estabamos en espectativa constante. Había medo de que houbese reaccións. Teño na memoria con todo detalle os acontecementos do 36. Deses nove martirizados, que hoxe teñen un monolito de lembranza na Praza de Benigno Álvarez en Maceda, escoitei falar na casa. Estabamos horrorizados, a avoa non paraba de chorar, aquilo impactou en nós dunha forma tremenda. Pero na aldea a guerra era unha cousa remota. A represión foi moito máis forte en vilas como Maceda e nas cidades. O bon senso de meu pai e estes fenómenos de crueldade, están no fondo da miña posterior relación co franquismo" (Conversas, ANT: 2002).

Na foto a lápida de lembranza (que sempre ten flores) dos nove martirizados de Maceda e contorna. Francisco Carballo sempre nos recordaba que a Historia non se repite, pero que pode reproducir erros semellantes, por iso é necesario reescribir a que fixeron os vencedores e vulgarizala. Exhumamos parte dun documento demoledor, logo do consello de guerra -sen garantías legais- e sentenza posterior, que mesmo se debería revisar 80 anos despois, para facer xustiza daquela inxustiza: "Ás 16:30 horas do 31 de decembro de 1936, hora sinalada pola autoridade militar, foron pasados polas armas os reos Andrés Gálvez López, Serafín Poza Prol, Antonio Souto Nieto, Juan Manuel Garrido Touriño, Demetrio Álvarez González, Manuel Senra Salgado, Fernando Garrido Fontela, Modesto Vidal Fernández e Ricardo Lemos González, facéndose a correspondente descarga polo pelotón encargado da execución e certificando a súa defunción o médico don César Saco" (Acta do secretario Manuel Casado Nieto co visto e prace do xuíz militar Ramón Ulloa Sotelo. 31/XII/36). Eis a Historia...

2º ANIVERSARIO CO INSERIDO NO XORNAL SERMOS GALIZA (VI)

Escrito por Fcarballo 22-12-2016 en cabodano. Comentarios (0)

No xornal dixital Sermos Galiza titulaban o 13 de decembro de 2014: "Francisco Carballo, na memoria: A nosa obriga é destapar os relatos falsos do poder".  Referíanse á entrevista que lle fixera Xan Carballa para o xornal El País o 29 de xuño de 2007. Denantes inserían un introito acompañado dunha das últimas fotografías do presbítero ilustrado de Maceda. Facían coincidir en Sermos a data co día no que as súas cinzas eran soterradas eiquí. Engadían que na entrevista de Xan se puñan de manifesto os trazos -historiador crítico, teólogo da liberación, activista incalsábel da causa nacional- que caracterizaran a longa e fecunda vida do autor de "Historia Xeral de Galicia".

 

Lembraban que "o sábado, 13 de decembro de 2014, as súas cinzas acharan acubillo no panteón familiar do cimeterio da súa parroquia natal en Asadur (Maceda). Será unha cerimonia íntima, relixiosa. Xa o día 27 está programado un acto cívico, unha homenaxe popular en Maceda, para render tributo a quen, durante ben máis de medio século, se constituíu nunha das figuras máis relevantes e referenciais do nacionalismo galego. Carballo foi tamén un entusiasta animador e impulsor de proxectos xornalísticos. Foino após a morte do ditador, cando se converteu en peza clave do lanzamento da nova etapa de A Nosa Terra, e foino décadas despois cando puxo toda a súa paixón ao servizo do grupo fundador de Sermos Galiza. Tamén foi unha das primeiras sinaturas na sección de opinión" (...). Eis o link coa entrevista de Xan Carballa na que repararemos polo miúdo noutras achegas da bitácora:

http://elpais.com/diario/2007/06/29/galicia/1183112327_850215.html

2º ANIVERSARIO HOMILIA FUNERAL EN SALAMANCA (V)

Escrito por Fcarballo 17-12-2016 en cabodano. Comentarios (0)

O día 1 de decembro de 2014, concelebraron a homilía funeral polo falecemento do presbítero ilustrado de Maceda, no megacentro que a Congregación da Misión Vicente de Paúl ten en Santa Marta de Tormes, perto da cidade de Salamanca. A mediados dos anos 60, Francisco Carballo deixou Barakaldo para asumir un novo reto como reitor do teologado dos Paúles en Salamanca, ao abeiro do Vaticano II. Vertemos algúns parágrafos da emotiva homilía funeral: "Estamos despedindo nesta celebración ao P. Francisco Carballo, que vivíu os últimos anos padecendo unha grave enfermidade que mesmo lle obrigou a escribir ao Padre Visitador, o 25 de setembro de 2013, estas conmovedoras verbas remitidas dende Ourense: "Estou acorralado polo cáncere dobre, a espondilitis e os 88 anos. A miña situación é de dor, cansanzo e mágoa por non poder cumprir os meus deberes do oficio. Estou esgotado e abandonado á miña soidade. Pídolle auxilio, ben en Salamanca, ben en hospitais en calquera sitio. Úrxeme, disculpe, confío; que Deus nos acolla no seu corazón" (...). Estas verbas súas defíneno perfectamente, son testemuña para todos nós e poñen de manifesto os valores que articularon toda a súa vida: "Son galego de nación; cristián por convicción; rezo: Xesús, marana ta; vén, Señor".

 

"(...) Esta casa, que te acolleu como reitor do teologado, despídete hoxe con dor de corazón, e damos grazas a Deus pola túa vocación e consagración, o teu amor, dende o noso carisma, cuxo lema orientou a túa vida: "Fun enviado para evanxelizar aos pobres" (...). Querido P. Carballo, confiaches no Señor; que El te acolla no seu corazón. Agora agárdache a coroa da Gloria. Sacerdote, profesor, político, historiador, escritor, etc.; o máis grande, dinos San Pablo, é o amor a Deus; a forza que te impulsou a loitar contra todo tipo de inxustiza. Descansa en paz e no amor do Señor, P. Francisco Carballo, misioneiro Paúl". (Foto: www.paulessalamanca.es. Vista xeral frontal do edificio da Congregación San Vicente de Paúl en Santa Marta de Tormes (Salamanca), onde finou o presbítero ilustrado de Maceda, o 29 de novembro de 2014, con 89 anos de idade).