Blog Asociación Amigos de Francisco Carballo

cabodano

ARREDOR DOS 130 ANOS DE OTERO PEDRAYO

Escrito por Fcarballo 02-03-2018 en cabodano. Comentarios (0)

Co gallo dos 130 anos do nacemento de don Ramón Otero Pedrayo [5/III/1888] imos exhumar o que Francisco Carballo pensaba sobre o Patriarca das Letras Galegas nas Conversas (ANT, 2002), ao que, por certo, coñeceu e tratou persoalmente varias veces: “Otero axiña entra nas Irmandades da Fala, desde o sector ourensán, que é esencialmente conservador. É un home dunha grande bondade e capacidade cultural, que despois de 1936 e a grande represión posterior, convértese no símbolo, no patriarca, reina pero non goberna. É firme nas súas conviccións, honesto e unha figura adorábel e simbólica. A súa humanidade é grandiosa, un petrucio accesíbel a todos. Era un símbolo utilizado polos que querían presentalo como figura do que debía ser o galeguismo. O poder de convocatoria que acumulou podemos aprecialo cando un bispo como Temiño tivo que oficiar en galego os seus funerais en 1976 en Ourense [finou o 10 de abril na súa casa da Rúa da Paz e os funerais -con asistencia masiva de xente de ben- foron dous días despois no cemiterio de San Francisco].

  

As ideas relixiosas de Otero non eran as mesmas que as de Risco. Otero era un cristián aperturista, vese no seu Arredor de si,  ao estilo do Cardeal Quiroga Palacios. El nunca formula un nacionalismo con dous mundos que se enfrontan: un cristián e outro satánico. Presenta un nacionalismo culturalista, antropolóxico, moi distante de Vicente Risco. Lévanse ben e cultivan a amizade, que era algo típico das Irmandades da Fala, propio da fidalguía e tamén da burguesía ourensá (...).

No exilio arxentino edítase a primeira Historia de Galiza no 1962 baixo a rúbrica de Otero Pedrayo, pero non pasou dos dous tomos primeiros. Pretendía recoller todo o legado do Seminario de Estudos Galegos (...). Otero fixera Filosofía e Letras e adicárase especialmente á Xeografía. Sabía rexistrar os arquivos, dominaba parte das técnicas. As técnicas de investigación histórica que se deron a partir da Escola dos Annales e das escolas europeas actuais, sobre todo a Historia Analítica, non a dominaban. Tampouco o facían no resto do Estado, na súa época, os historiadores".

N.B.- As fotos collémolas da Fundación Otero Pedrayo e de Galiciaenteira.com. Na primeira aparece don Ramón Otero Pedrayo con Xosé María Álvarez Blázquez, Ramón Piñeiro, Álvaro Cunqueiro, García-Sabell, Ánxel Fole e Francisco Fernández del Riego en 1960. Na segunda aparece parte do exterior do Pazo de Trasalba onde se conserva a súa biblioteca. Na terceira don Ramón -coa súa acesa oratoria- nunha conferencia e na cuarta  un retrato de estudio, cando aínda era novo.

ROSALÍA, O DISCURSO POÉTICO DA NACIÓN

Escrito por Fcarballo 25-02-2018 en cabodano. Comentarios (0)

Do capítulo “O nacionalismo, a conciencia de País” (Conversas, ANT, 2002), mesmo falando da vindicación da lingua, bandeira que levaba  Murguía, pero que non se plasmaba na súa obra, Francisco Carballo contestounos: “(...) Só lentamente nos fenómenos nacionalistas de toda Europa se dá a preparación para utilizar a lingua popular [por escrito]. Rosalía escribe dentro dese movemento de recuperación, pero atópase con que non hai unha base social que a lea e se sume a ela. Atácaa a morte con desprezos e insultos a clase culta de España, poucos a defenden na Galiza e o pobo polo que ela loita, non participa.

Os seminaristas de Lugo acantazaron a casa de Rosalía por un artigo seu sobre as relacións sexuais na beiramar. O clero e a fidalguía foron maioritariamente carlistas. O pobo non, nin a burguesía. Os bispos e parte do clero rexeitaban o provincialismo e o rexionalismo progresista no que estaban Rosalía e Murguía. Alfredo Brañas tivo un certo apoio clerical. A Rosalía supúxolle sufrimento, pero deunos o discurso poético da nación. A súa situación é dificilísima e, cando deixa de escribir en galego, vai seguir a mesma loita, disfrazada. O que lea En las orillas del Sar  [1884] vai ver a mesma reivindicación nacionalista, pero dirixíndose ao grupo que a insulta. Non renuncia a nada, cambia de estratexia. Rosalía non abandonou loita ningunha, senón que deixou a loita política a prol do galego que tiña cun sector da poboación española, porque nun momento de desesperación viu que non o podía combater acaidamente. Era un vieiro choído: o pobo non le porque non está escolarizado e cando o está, non é en galego. Combátena os que desprezan o galego”.


N.B.- Cada 24 de febreiro [aniversario do nacemento de Rosalía en 1837], no Noso País agroma un sentimento de vindicación e identificación cunha muller que foi vangarda e pioneira de moitas causas. Eis a nosa contribución dende a Asociación Amigos de Francisco Carballo. Longa vida a tan loábel iniciativa da AELG, que está indo a máis, mesmo implicando a moitos colectivos de Galiza. No Estado fixeron algúns xestos de tipo iconográfico hai xa tempo: selos de 6 pesetas, billetes de 500 pesetas..., mais non entraron na cerna que amenta o presbítero ilustrado de Maceda. 


100 ACHEGAS NA BITÁCORA

Escrito por Fcarballo 06-12-2017 en cabodano. Comentarios (0)

Comezamos esta apaixonante aventura hai pouco máis dun ano (29 de setembro de 2016). Dende aquela fomos incorporando, na bitácora da Asociación Amigos de Francisco Carballo, achegas con diferentes fasquías da súa poliédrica personalidade, até esta que conforma o primeiro cento. A lograda foto de Xan Carballa, que escollemos intencionadamente para subliñar esta nova, tiroulla ao presbítero ilustrado de Maceda o 25 de xullo de 1986, Día da Patria Galega, no posto que daquela tiña instalado A Nosa Terra (ANT) en Compostela [Carballo tiña 61 anos]. Naquela altura aínda non existía o Festigal. O boa parte do camiño estaba por facer. Hoxe mesmo recuamos... Carballo finou sen ver cumprida a súa arela derradeira. No libro de Conversas (Prol / Carballa, ANT, 2002) díxonos, na penúltima pregunta, que "sería unha morte marabillosa ver a Patria liberada e gobernada por persoas dende unha esquerda real, na que a igualdade fose o primeiro obxectivo do goberno". No ramo da conversa, que tamén aparece na contraportada do libro, quixo deixar imprentado, a xeito de epitafio: "Son galego de nación; cristián por convicción; rezo: "Xesús, marana ta; vén, Señor". Amo a miña Patria, Galiza: o mar salobre dos poemas de Manuel Antonio e Blanco Amor; a liberdade da Estirpe que di Méndez Ferrín; a esperanza dun pobo enaltecido por Rosalía e Castelao. Levo nos ollos a melancolía de Virxilio, de Bernanos, dos dramas procelosos de Sófocles e Shakespeare (...)". En 2025 cumpriranse 100 anos do seu nacemento e máis de dez do seu pasamento. A RAG -naquela altura- mesmo debería ir pensando en dedicarlle o Día das Letras Galegas e facerlle o recoñecemento que a Galiza oficial aínda ten pendente con el. Quedamos emprazados. ¡Longa vida á bitácora e á memoria de Francisco Carballo!


FRANCISCO CARBALLO, UN DOS IMPRESCINDÍBEIS

Escrito por Fcarballo 17-11-2017 en cabodano. Comentarios (0)

O teólogo Victorino Pérez Prieto, vén de publicar no núm. 15 de AREAL [14/10/2017], a revista da Asociación Cultural Irmáns Suárez Picallo de Sada (A Coruña), outro sentido traballo. Imos recuperar parte da súa loa que mesmo aporta fasquías abondo interesantes: “Francisco Carballo, cura, historiador, intelectual, profesor e home comprometido pastoral, social e politicamente co pobo galego, foi unha das figuras fundamentais na cultura e na sociedade galega contemporánea. Incansábel promotor de iniciativas. Tamén investigador e divulgador da Igrexa e a Historia de Galiza. O galeguismo e o cristianismo liberador foi o eixo artellador da súa vida de compromiso con Galiza e a causa de Xesús. Foi ninguneado polos poderes políticos, civís e relixiosos (...). Ao ninguneo da Igrexa xerárquica sumouse durante un tempo unha persecución política, polo seu compromiso solidario e democrático coa nación galega. Iso non lle roubou nin un chisco da alegría e do optimismo que rebordaba sempre (...). 

A Paco coñecino e trateino intensamente, fomos amigos moitos anos e o afecto era mutuo (...). As claves da súa vida non están na política, senón na súa fe e no compromiso desta coa realidade concreta na que está, Galiza (...). Coñecino máis de lonxe polos anos 70, cando eu estudaba Filosofía e Teoloxía no seminario Maior de Compostela, e logo máis de preto, xa de cura, a partir de 1981, e cando empezamos con Irimia, revista que eu dirixín na década dos 80 e na que colaboraba el habitualmente (...). Foi un bo amigo; compartimos intensamente sempre que nos viamos e a feito polo correo; sempre era o primeiro en facer as recensións dos meus libros en A Nosa Terra, o semanario nacionalista no que tamén colaboraba eu asiduamente (...). El era a vangarda dos PP Paúles en Galiza, xunto cos irmáns Peleteiro e outros compañeiros que se propuxeran renovar e galeguizar o colexio dos Milagres (Monte Medo): O obxectivo era crear en Galiza unha Igrexa inculturada e traballar pola promoción das clases sociais máis desfavorecidas (...).

A Igrexa hoxe demanda unha reforma que debe ir en dúas liñas fundamentais: a inculturación da fe (galeguizarse) e a democratización (diálogo fronte adoutrinamento). Paco Carballo quedará na memoria dos seus amigos e dos galegos bos e xenerosos, cristiáns e non cristiáns, xente de fe relixiosa ou non, como un home que soubo ser fiel até a fin aos ideais evanxélicos e sociopolíticos galeguistas. Homes coma el son imprescindíbeis, como escribiu Bertolt Brecht”.

N.B.- Na primeira imaxe aparece o escritor e teólogo Victorino Pérez Prieto, amigo do presbítero ilustrado de Maceda. Na segunda Manuel Peleteiro, que conformaba a vangarda, xunto con Francisco Carballo, dos Paúles en Galiza [fonte imaxes: www.elcorreogallego.es e www.farodevigo.es respectivamente].

IN MEMORIAM / ENCRUCILLADA (7)

Escrito por Fcarballo 16-11-2017 en cabodano. Comentarios (0)

 

Rematamos o acertado In memoriam de Antón Gómez: “O día 27 de decembro [2014], o Concello de Maceda organizou unha primeira homenaxe de urxencia que resultou moi emotiva. Todos os oradores subliñaron a fe e o compromiso de Carballo (...). Nunha das visitas que lle fixemos a Salamanca, díxonos que estaba escribindo sobre quen era Xesús para el (...). O que foi e pensaba Carballo está recollido por Santiago Prol e Xan Carballa en Conversas con Francisco Carballo [ANT, 2002). É unha síntese seria e abondo suxerinte para reflexionar, meditar e descubrir o moito que Carballo aportou e deixou para a Igrexa e a sociedade galegas. A súa mensaxe está aí condensada.

A paixón de Carballo pola historia, a capacidade de observación nas saídas a Roma, París, Inglaterra, América Latina, Palestina, etc., a apertura ás ciencias, á lectura dos grandes teólogos e pensadores, o Concilio Vaticano II (unha auténtica revolución para el), a súa capacidade para escoitar e aprender dos que o rodeaban, permitíronlle unha bagaxe teolóxica en constante diálogo co mundo actual (...). Aí están as súas obras como testemuñas: a opción pola inserción no mundo obreiro e estudantil dende as alturas dun Instituto Teolóxico dependente da Universidade Pontificia de Salamanca, a Asociación Cultural de Vigo, A Nosa Terra, os innovadores traballos de Historia de Galicia e da Igrexa galega, Alexandre Bóveda, Sarmiento, Sermos Galiza, Coloquios de Parroquias, Encrucillada, Irimia, o Foro de Curas Galegos Bispo Araúxo, son algúns dos máis importantes tesouros que nos deixou (...).

Lembraremos a Carballo como un mestre polifacético, un cristián comprometido até as últimas consecuencias na transformación da sociedade. Teremos que ter moi en conta a súa teoloxía -ben artellada e fundamentada-, e as maxistrais leccións de Historia de Galiza e da Igrexa galega. Nas dúas foi un gran mestre. Non só nos deixou coñecementos, senón praxe. Grazas, Carballo, pola túa vida, pola túa fe e compromiso, polo teu atrevemento e pola túa maneira de participar e axudar a espertar a participación, teórica e práctica, dos que tivemos a sorte de coñecerte. Non eras dos que impuña os seus criterios. Deixaches moitos discípulos”. 

N.B.- Nas imaxes aparece a portada do libro de Conversas [que se debería reeditar] e o cartaz (e portada do díptico) que se imprentou co gallo da Homenaxe Nacional a Francisco Carballo, que se fixo en Maceda o 27 de decembro de 2014, que foi entrañábel e moi enriquecedora para todos os ponentes, familiares presentes, amigos e público en xeral, que abarrotaba o Multiusos de Maceda.