Blog Asociación Amigos de Francisco Carballo

Bo e Xeneroso

O SANTUARIO DO MONTE MEDO (3)

Escrito por Fcarballo 01-08-2017 en libros. Comentarios (0)

Dividiu o libro en dúas partes, tres apéndices e unha protesta. Si, “unha protesta” na que fai constar que: “De conformidade coas disposicións da Santa Sede, fago constar que as palabras milagre, prodixio, santo, etc., empregadas neste libro, non teñen outro sentido nin outra autoridade que a miña persoal, e sométoas en todo ao xuízo da Santa Nai Igrexa, cuxa fe e autoridade admito e recoñezo”.

No libro de Conversas (2002), que tivo a ben facer con Xan Carballa e Santiago Prol, preguntámoslle se naquela altura estaba de acordo integramente co contido do libro e se o milagre que se lle atribúe á Virxe se podería sustentar en algo verosímil ou inserirse no fenómeno de alucinacións colectivas. Lembramos que el -moi pausado pero contundente- contestou: “O libro é o máis crítico que se podía escribir naquela época. Unha cousa que lle sentou pesimamente aos curas e aos Paúles, foi que eu non falo da aparición da Virxe. Digo que ese fenómeno do Santuario obedece a uns modelos que existían de predicación e que situaban as aparicións en distintos sitios. ¡Era unha afirmación moi grosa para entón! Eu naquel intre, a nivel teolóxico, non cuestionaba aínda demasiado a posibilidade do milagre. Tampouco o Padre Feijoo o cuestionaba na época da Ilustración. Receaba do número de milagres, pero non da posibilidade dalgún”.

Logo, xa moi metido no tema, mesmo con teimosía, seguiu aínda máis vehemente: “Hoxe si que o cuestiono. ¡Os milagres non existen! Pertencen ao mundo precientífico. Eu falo moito -na vida relixiosa- contra o milagrismo porque é unha alienación”. Insistimos nós que na parte final do libro recollía bastantes prodixios atribuídos á Virxe. Mesmo lle preguntamos se moitos deles poderían ter explicacións lóxicas ou máxico-animistas. Respostou na mesma liña: “Todos teñen algunha explicación: autoxestión, reacción do organismo, etc. Ignoramos até onde chegan as forzas da natureza. Pero en cada caso existiu un acontecemento significativo para as persoas que o leron á luz da súa experiencia. Hai sectores da Igrexa que fomentan iso. Débese a unha falta de esexese bíblica e á credulidade tan estendida na relixiosidade popular (...). Coido que a carga mítica nestes temas aínda é excesiva”.


O SANTUARIO DO MONTE MEDO (2)

Escrito por Fcarballo 31-07-2017 en libros. Comentarios (0)

Na versión orixinal do libro, Francisco Carballo, apostara por un título máis extenso: El Santuario de Nuestra Señora de los Milagros del Monte Medo. Fora impreso nos talleres Artes Gráficas Faro de Vigo, e rematado o 18 de xullo de 1963 [nunha data abondo simbólica para os que deran o golpe de Estado 27 anos antes]. Como o historiador de Maceda tamén era presbítero, necesitaba -non poucos- permisos para que a publicación fose adiante: o nihil obstat do censor Agustín Mosquera; o nihil obstat do censor da Congregación Aurelio Ircio; o imprimatur, angelus, episcopus auriensis (por mandato da Súa Excelencia Reverendísima -léase o bispo de Ourense-) de José Guzmán e o imprimi potest do Superior provincial Domingo García. Hoxe todo isto pode semellar anacrónico, mais naquela altura do franquismo, para un sacerdote era imprescindíbel. Todos os seus libros publicados -xa na etapa democrática- eiquí, non levarían ren desa parafernalia burocrático-eclesiástica, mesmo navegando a contracorrente da liña oficial da Igrexa.

Dedicoulle o libro a súa nai, “de quen aprendín a devoción á Virxe do Medo e á memoria de meu pai”. O contido da obra baseouno directamente en documentos orixinais dos arquivos do Santuario dos Milagres, da catedral de Ourense, do bispado e do Arquivo Histórico Provincial de Ourense. Aclara que o arquivo dos Milagres fora organizado polo señor Feijoo e polo Padre Juan. Os outros documentos atopábanse baixo a dirección de Ferro Couselo (os civís) e de Emilio Duro Peña (os eclesiásticos). Por certo, Duro Peña traballaría, andando o tempo, no arquivo de Asadur, exhumando información capital para a historia desa parroquia e para a do Concello de Maceda no seu conxunto.

Logo avanza a bibliografía empregada e os artigos de revistas, nomeadamente os publicados en Los Anales de la Congregación de la Misión e do Boletín do Bispado de Ourense. Aclara que algún deles carece de valor científico. Porén, interesa o seu testemuño e a súa aportación literaria. Engade que nas coleccións e dicionarios apenas lle dedicaron atención ao Santuario dos Milagres: “Madoz e Espasa mencionano someramente. O Padre Flórez en España Sagrada non o nomea”. Remata este apartado cunha premonición da que el sería pioneiro e impulsor científico anos despois, creando toda unha Escola de Historiadores, referente hoxe na a memoria colectiva de todos Nós: “Confío en que os avances sobre xeografía e historia de Galicia dos nosos días, abrirán novos rumbos á investigación e ao desenvolvemento relixioso que condicionou a vida do Santuario do Monte Medo”. 


O SANTUARIO DO MONTE MEDO (1)

Escrito por Fcarballo 30-07-2017 en libros. Comentarios (0)

Encetamos a sección “Libros” co primeiro que tirou do prelo en 1963 e que titulou El Santuario del Monte Medo. Estaba escrito en castelán (naquela altura sería impensábel outra posibilidade) e fixérao por encargo da Comunidade dos PP Paúles dos Milagres. Verteremos ao galego as citas, textos e fragmentos deste singular volume, que coidamos se debería reeditar. Na nota preliminar, o presbítero ilustrado de Maceda asevera que se comprometeu a redactar un traballo sobre o Santuario dos Milagres, en substitución do xa esgotado do Padre Paradela [estase a referir ao libro El Santuario de Nuestra Señora de los Milagros (apuntes históricos) do Padre Benito Paradela Nóvoa de 1929]. Seguimos a Francisco Carballo: “Entraba o meu compromiso dentro do plan de estudos sobre o Arnoia, proxectados como tese doutoral, ao recibir a licenciatura en Filosofía e Letras [sección Historia] pola Universidade de Madrid en 1954”.

Aclara que tivo moitos atrancos que mesmo adiaron o cumprimento da palabra empeñada e, por fin, fiel á cita de todos os veráns no Medo [refírese aos días abeirados ao novenario dende o 30 de agosto até o 8 de setembro, o día grande dos Milagres]. Aclara que rematou o texto naquela altura de agosto de 1961 [o libro aínda tardaría dous anos -até 1963- en aparecer publicado]. Indica que lle ofrece  “o froito fresco do meu primeiro intento publicitario” á Virxe. Amenta a súa gratitude ao arqueólogo Xesús Ferro Couselo que lle revisou, páxina a páxina, o seu manuscrito, mesmo co Padre Silvestre Ojea. Logo subliña: “Nunca agradecerei o suficiente ao doutor Ferro [Couselo] as súas indicacións e constante asesoramento”.  

Mesmo considera a posibilidade dunha segunda edición revisada e aumentada para o futuro. Remata a Nota Preliminar escrita nas estancias do mesmo Santuario [naquela altura el tiña destino en Barakaldo, pero estaba de vacacións na súa terra de orixe] indicando que “a proximidade das Festas da Coroación Canónica da Imaxe da Virxe dos Milagres (6/09/1964) e do centenario do asentamento da Congregación da Misión do Monte Medo (30/08/1869), urxen a publicación desta obra, que leva, ante todo, o desexo de lembrar un recuncho amado e contribuír á exaltación das glorias da Santísima Virxe”. Este singular volume, ao que lle iremos metendo o dente en próximas achegas, levaba fermosas ilustracións e debuxos –incluída a portada- do prestixioso pintor José Conde Corbal.

(As fotos desta achega -e posteriores- sobre o seu primeiro libro, tirámolas nós e o resto dos documentos gráficos exhumámolos directamente desta obra primixenia de 1963).

3º ROTEIRO. BARAKALDO (9)

Escrito por Fcarballo 18-07-2017 en roteiros. Comentarios (0)

O outro exemplar da revista “De Paúl” [de 1963] que manexamos daquela xeira de Francisco Carballo como rector do colexio San Vicente de Paúl de Barakaldo, comeza con tres editoriais -da súa autoría- sobre a esperanza que ten o home para perfeccionar e construír a Terra consonte a medida e o desexo de Deus, a esperanza teologal que é irmá xemelga da esperanza nas realidades terreais e a esperanza cristiá que non ten nada que ver coa resignación pasiva, xa que logo é virtude xoven e dinámica.

Logo imprentan unha páxina completa na que aparece o reitor Francisco Carballo no Día do Colexio axudándolle aos alumnos nas súas actuacións. Insiren despois un traballo sobre os defectos e as calidades da xuventude actual, outro sobre as bases para unha boa educación, un monográfico sobre San Vicente de Paúl (quen foi, que fixo e a súa pervivencia hoxe). Enxertan tamén varias fotos dos exteriores do colexio e das actividades relixiosas, docentes e lúdicas. Outro artigo sobre a familia e o colexio, sobre María, molde da nosa santidade, sobre a grandeza e beleza da vocación maxisterial, sobre a xuventude da medalla milagrosa. As dúas últimas páxinas levaban publicidade. Salientamos o dunha bebida gasosa: “La Casera es única, sola o con vino, en casa, en el campo, en cualquier momento, beba La Casera” (...).

Outrosí unha relación dos libros máis lidos en 1963 [que el tiña devorado] entre os que estaban “La insolación” de Carmen Laforet, “Sexta galería” de Martín Vigil, “Sobre la esencia “ de Zubiri, “El abogado del diablo” de Morris West, “Equipaje de arena” de Anna Langfus e “Las uvas de la ira” de John Steinbeck. Entre as mellores novelas do século XX, o presbítero ilustrado de Maceda aconsellaba algúns dos  moitos que el lera, mesmo salientando ao novelista, ensaísta e dramaturgo francés Georges Bernanos (1888-1948), do que aconsellaba dous pola temática relixiosa. Eis a relación: “La montaña mágica” de Thomas Mann, “Bajo el sol de Satán” de Bernanos, “La condición humana” de Malraux, “Contrapunto” de Aldoux Huxley, “Ulises” de Joyce, “En busca del tiempo perdido” de Proust, “El poder y la gloria” de Graham Green, “Cada hombre en su noche” de Julien Green, “Doña Bárbara” de Rómulo Gallegos, “La busca” de Pío Baroja, “Diario de un cura rural” de Bernanos, “Bernardino y Apolonio” de Pérez de Ayala...  

Co gallo do 50 aniversario do colexio, ademais do vídeo do post anterior, penduraron en youtube outro -moi dinámico- no que se pode ollar todo o colexio na actualidade, mesmo con música vasca moi aqueloutrada. Coidamos de interese súa visualización.

Ver o vídeo

3º ROTEIRO. BARAKALDO (8)

Escrito por Fcarballo 16-07-2017 en roteiros. Comentarios (0)

 

 REVISTA “De Paúl”

Coa xeira de Francisco Carballo como director do novo Colexio de San Vicente de Paúl de Barakaldo, creouse unha revista anual [da que dispoñemos de dous exemplares que nos pasou o presbítero ilustrado de Maceda]. Desta volta imos peneirar un pouco o número 2, correspondente ao ano 1964 e saído do prelo en setembro. Ía dedicado “ao neno, dirixido aos maiores e con un agarimo especial ao P. Francisco Carballo polos seus tres anos de pilotaxe á fronte do Colexio”. Comezaba imprentando os nomes dos alumnos con “Premio ao rendemento escolar” e que ían dende os de Ingreso, os seis cursos de Bacharelato e os de Preuniversitario (despois COU).

Logo inserían artigos de contido relixioso (nomeadamente sobre a fe do neno, do adolescente e do home). Outrosí fotos das actividades lúdicas, deportivas e culturais do centro, referencias aos exalumnos, resumo estatístico das cualificacións globais do curso académico 1963-64, poemas dedicados á nai, contos, premios ao comportamento, cartas dos alumnos. Naquela altura era un colexio masculino. Anos máis tarde irían incorporando alumnas no Curso de Orientación Universitaria (COU).

Co gallo dos 50 anos do novo colexio -xa sen a contaminación do vello-  artellaron un vídeo de case 11 minutos abondo interesante, no que fan un percorrido pola historia do mesmo [Francisco Carballo sae nunha foto no minuto 2:27]. Naquela altura había uns 1.100 alumnos (o colexio chegou até os 1.650 discentes). Fomentaban moito daquela o deporte do baloncesto, mesmo federados e competindo con equipos de moito nivel. Deste centro saíron alumnos que logo serían (e son) persoeiros importantes na vida pública vasca (moitos políticos e deportistas) e mesmo a nivel estatal no mundo da comunicación (léase Carlos Sobera entre outros).

Vídeo do 50 aniversario