Blog Asociación Amigos de Francisco Carballo

Bo e Xeneroso

O SANTUARIO DO MONTE MEDO (1)

Escrito por Fcarballo 30-07-2017 en libros. Comentarios (0)

Encetamos a sección “Libros” co primeiro que tirou do prelo en 1963 e que titulou El Santuario del Monte Medo. Estaba escrito en castelán (naquela altura sería impensábel outra posibilidade) e fixérao por encargo da Comunidade dos PP Paúles dos Milagres. Verteremos ao galego as citas, textos e fragmentos deste singular volume, que coidamos se debería reeditar. Na nota preliminar, o presbítero ilustrado de Maceda asevera que se comprometeu a redactar un traballo sobre o Santuario dos Milagres, en substitución do xa esgotado do Padre Paradela [estase a referir ao libro El Santuario de Nuestra Señora de los Milagros (apuntes históricos) do Padre Benito Paradela Nóvoa de 1929]. Seguimos a Francisco Carballo: “Entraba o meu compromiso dentro do plan de estudos sobre o Arnoia, proxectados como tese doutoral, ao recibir a licenciatura en Filosofía e Letras [sección Historia] pola Universidade de Madrid en 1954”.

Aclara que tivo moitos atrancos que mesmo adiaron o cumprimento da palabra empeñada e, por fin, fiel á cita de todos os veráns no Medo [refírese aos días abeirados ao novenario dende o 30 de agosto até o 8 de setembro, o día grande dos Milagres]. Aclara que rematou o texto naquela altura de agosto de 1961 [o libro aínda tardaría dous anos -até 1963- en aparecer publicado]. Indica que lle ofrece  “o froito fresco do meu primeiro intento publicitario” á Virxe. Amenta a súa gratitude ao arqueólogo Xesús Ferro Couselo que lle revisou, páxina a páxina, o seu manuscrito, mesmo co Padre Silvestre Ojea. Logo subliña: “Nunca agradecerei o suficiente ao doutor Ferro [Couselo] as súas indicacións e constante asesoramento”.  

Mesmo considera a posibilidade dunha segunda edición revisada e aumentada para o futuro. Remata a Nota Preliminar escrita nas estancias do mesmo Santuario [naquela altura el tiña destino en Barakaldo, pero estaba de vacacións na súa terra de orixe] indicando que “a proximidade das Festas da Coroación Canónica da Imaxe da Virxe dos Milagres (6/09/1964) e do centenario do asentamento da Congregación da Misión do Monte Medo (30/08/1869), urxen a publicación desta obra, que leva, ante todo, o desexo de lembrar un recuncho amado e contribuír á exaltación das glorias da Santísima Virxe”. Este singular volume, ao que lle iremos metendo o dente en próximas achegas, levaba fermosas ilustracións e debuxos –incluída a portada- do prestixioso pintor José Conde Corbal.

(As fotos desta achega -e posteriores- sobre o seu primeiro libro, tirámolas nós e o resto dos documentos gráficos exhumámolos directamente desta obra primixenia de 1963).

3º ROTEIRO. BARAKALDO (9)

Escrito por Fcarballo 18-07-2017 en roteiros. Comentarios (0)

O outro exemplar da revista “De Paúl” [de 1963] que manexamos daquela xeira de Francisco Carballo como rector do colexio San Vicente de Paúl de Barakaldo, comeza con tres editoriais -da súa autoría- sobre a esperanza que ten o home para perfeccionar e construír a Terra consonte a medida e o desexo de Deus, a esperanza teologal que é irmá xemelga da esperanza nas realidades terreais e a esperanza cristiá que non ten nada que ver coa resignación pasiva, xa que logo é virtude xoven e dinámica.

Logo imprentan unha páxina completa na que aparece o reitor Francisco Carballo no Día do Colexio axudándolle aos alumnos nas súas actuacións. Insiren despois un traballo sobre os defectos e as calidades da xuventude actual, outro sobre as bases para unha boa educación, un monográfico sobre San Vicente de Paúl (quen foi, que fixo e a súa pervivencia hoxe). Enxertan tamén varias fotos dos exteriores do colexio e das actividades relixiosas, docentes e lúdicas. Outro artigo sobre a familia e o colexio, sobre María, molde da nosa santidade, sobre a grandeza e beleza da vocación maxisterial, sobre a xuventude da medalla milagrosa. As dúas últimas páxinas levaban publicidade. Salientamos o dunha bebida gasosa: “La Casera es única, sola o con vino, en casa, en el campo, en cualquier momento, beba La Casera” (...).

Outrosí unha relación dos libros máis lidos en 1963 [que el tiña devorado] entre os que estaban “La insolación” de Carmen Laforet, “Sexta galería” de Martín Vigil, “Sobre la esencia “ de Zubiri, “El abogado del diablo” de Morris West, “Equipaje de arena” de Anna Langfus e “Las uvas de la ira” de John Steinbeck. Entre as mellores novelas do século XX, o presbítero ilustrado de Maceda aconsellaba algúns dos  moitos que el lera, mesmo salientando ao novelista, ensaísta e dramaturgo francés Georges Bernanos (1888-1948), do que aconsellaba dous pola temática relixiosa. Eis a relación: “La montaña mágica” de Thomas Mann, “Bajo el sol de Satán” de Bernanos, “La condición humana” de Malraux, “Contrapunto” de Aldoux Huxley, “Ulises” de Joyce, “En busca del tiempo perdido” de Proust, “El poder y la gloria” de Graham Green, “Cada hombre en su noche” de Julien Green, “Doña Bárbara” de Rómulo Gallegos, “La busca” de Pío Baroja, “Diario de un cura rural” de Bernanos, “Bernardino y Apolonio” de Pérez de Ayala...  

Co gallo do 50 aniversario do colexio, ademais do vídeo do post anterior, penduraron en youtube outro -moi dinámico- no que se pode ollar todo o colexio na actualidade, mesmo con música vasca moi aqueloutrada. Coidamos de interese súa visualización.

Ver o vídeo

3º ROTEIRO. BARAKALDO (8)

Escrito por Fcarballo 16-07-2017 en roteiros. Comentarios (0)

 

 REVISTA “De Paúl”

Coa xeira de Francisco Carballo como director do novo Colexio de San Vicente de Paúl de Barakaldo, creouse unha revista anual [da que dispoñemos de dous exemplares que nos pasou o presbítero ilustrado de Maceda]. Desta volta imos peneirar un pouco o número 2, correspondente ao ano 1964 e saído do prelo en setembro. Ía dedicado “ao neno, dirixido aos maiores e con un agarimo especial ao P. Francisco Carballo polos seus tres anos de pilotaxe á fronte do Colexio”. Comezaba imprentando os nomes dos alumnos con “Premio ao rendemento escolar” e que ían dende os de Ingreso, os seis cursos de Bacharelato e os de Preuniversitario (despois COU).

Logo inserían artigos de contido relixioso (nomeadamente sobre a fe do neno, do adolescente e do home). Outrosí fotos das actividades lúdicas, deportivas e culturais do centro, referencias aos exalumnos, resumo estatístico das cualificacións globais do curso académico 1963-64, poemas dedicados á nai, contos, premios ao comportamento, cartas dos alumnos. Naquela altura era un colexio masculino. Anos máis tarde irían incorporando alumnas no Curso de Orientación Universitaria (COU).

Co gallo dos 50 anos do novo colexio -xa sen a contaminación do vello-  artellaron un vídeo de case 11 minutos abondo interesante, no que fan un percorrido pola historia do mesmo [Francisco Carballo sae nunha foto no minuto 2:27]. Naquela altura había uns 1.100 alumnos (o colexio chegou até os 1.650 discentes). Fomentaban moito daquela o deporte do baloncesto, mesmo federados e competindo con equipos de moito nivel. Deste centro saíron alumnos que logo serían (e son) persoeiros importantes na vida pública vasca (moitos políticos e deportistas) e mesmo a nivel estatal no mundo da comunicación (léase Carlos Sobera entre outros).

Vídeo do 50 aniversario

3º ROTEIRO. BARAKALDO (7)

Escrito por Fcarballo 14-06-2017 en roteiro. Comentarios (0)

Seguimos complementando este roteiro coas Conversas: “Cando caín en Barakaldo a vida era durísima e afectoume moito. Estabamos pegados ás vías do tren cunha sucidade impresionante. Ademais dos catarros, perdín parte da audición. Cando cheguei alí, ao superior tomáballe o pelo todo o mundo. Era unha especie de domine cabra [reminiscencias ao persoeiro da novela satírica e picaresca El Buscón de Quevedo, 1626]. Metíase en todo. Mantiña un autoritarismo tremendo. Todos os curas xogábanlle as cartas; unha especie de xogo de nenos que semellaba unha comedia. Dicía que quen escribise unha carta e non a pasase pola habitación, cando lle viñese a contestación, romperíalla. Cando chegaba o correo os frades abrían as cartas, líanas, cerrábanas e deixábanas na habitación. Despois preguntábanlle ao superior se non chegaran cartas para eles. Púñase todo rubio, negábao e eles dicíanlle que mentía (...).

Cando me nomearon superior e director convertinme nun burócrata. Algúns pensaban que era avogado, pois facía oficios. Como hai moitos inútiles na vida que non saben facer nada, eu pasaba por un xenio. O colexio novo tiña un pavillón para a comunidade. Os rapaces eran case todos fillos dos obreiros das empresas asentadas en Barakaldo, que lles costeaban os estudos. Tiñamos unha organización moi ao día, sen romper as pautas dun franquismo avanzadiño. Entón tiñas éxito perante o bispo porque non eras un integrista, senón que eras aperturista. Tiñas boas relacións co clero  obreirista e progre de Bilbao. En Madrid todo eran parabéns e aquela casa de Barakaldo colleu fama; en virtude daquilo enviáronme a Salamanca (...)”.

(Na primeira foto podemos ollar a Ría de Bilbao -en toda a súa inmensidade-  dende o Bizkaiko Zubía (Ponte Colgante) de Getxo de 1893, totalmente operativo como ponte transbordador de peaxe, logo dun século e cuarto. Na segunda ollamos un lateral do museo de arte contemporáneo Guggenheim Bilbao, inaugurado en 1997 e deseñado por Frank O. Gehry. Na terceira, exteriores do novo estadio de fútbol San Mamés do Athletic, inaugurado en 2013; un dos máis modernos do mundo, que mesmo dispón de pista de atletismo subterránea, un centro de innovación deportiva e outro de medicina deportiva...).


3º ROTEIRO. BARAKALDO (6)

Escrito por Fcarballo 11-06-2017 en roteiro. Comentarios (0)

Co pretexto do roteiro de Barakaldo, imos complementar as súas estadías no País Vasco, ademais de coas Lembranzas e as Memorias, co que engadiu no libro de Conversas (ANT, 2002), que tivo a ben facer con Xan Carballa e Santiago Prol: “Ofrecinme para ir ás misións da India. Mesmo me inscribiron para ir estudar a Roma (...). Quedei en Madrid. En 1954 acabei coa tesina en Historia (sobresaínte). Daba clases de matemáticas aos “filosofillos” e as materias que me botaban enriba a chou. Foron anos felices, de forza xuvenil. En 1953 mesmo saín a xornadas de misión a Algemesí (Valencia) e tamén á ría de Bilbao. Esta foi célebre. Dirixín o sector de Santurtzi. Tivemos un final na Gran Vía de Bilbao multitudinario. Seguiron uns días dedicados aos problemas sociais dos que falou a prensa e houbo duras críticas. As misións duraban uns quince días.

Eu era un estudante e o éxito da misión anterior en Algemesí, fixo que pensasen en min para dirixir esta de Bilbao. Púxenme como un pingo. Non levaba roupa apropiada, chovía a esgalla e paseinas canutas. Saíu moi ben pero había cousas que contradicían o máis elemental. Puñan para o rosario da aurora altofalantes nas xanelas. Viña xente botando chispas porque non  podían durmir. Suprimín os altavoces. Eramos tres no meu centro: un cóengo bilbaíno que predicaba á antiga usanza, un estremeño máis eu. Nós predicabamos máis moderno. Non largabamos bravatas. Explicabamos os sacramentos, os mandamentos, como se désemos unha clase. Contrastábase unha predicación tremebunda cun ensino catequético. O predicador apocalíptico dicíanos que eramos uns “chicuelos” que non tiñamos idea do que era a Historia Sagrada (...). Foi célebre aquela misión”. 

(Na primeira foto aparece o iconográfico edificio do BBVA de Bilbao. Na segunda o histórico café Iruña, fundado en 1903, lugar de encontro gastronómico e cultural, mesmo premiado como o mellor café de España. Na terceira ollamos o edificio de Iberdrola que amosa, co anterior, o Guggenheim Bilbao e o novo estadio do Athletic, o enorme pulo económico desta cidade. A distancia entre Barakaldo e Bilbao -andando- é duns 7 quilómetros e por estrada case chega aos 12. Hogano comunícanse cunha modernísima rede de ferrocarril suburbano -Metro Bilbao)- en poucos minutos).