Blog Asociación Amigos de Francisco Carballo

Bo e Xeneroso

ALEXANDRE BÓVEDA (1)

Escrito por Fcarballo 05-05-2018 en libros. Comentarios (0)

Nunha fermosa colección de Promocións Culturais Galegas [comprimidas monografías de peto], Francisco Carballo publicou varios libros. Desta volta imos deternos no que escribiu sobre Alexandre Bóveda (ANT, 1999). No libro de Conversas dixémoslle que tiña feitas varias incursións en Bóveda [Encrucillada, Irimia, semanario ANT, monográficos varios...] e que a máis recente era ese libro. Mesmo sabiamos da súa boa relación con Xosé Luís Bóveda, o fillo do galeguista martirizado e coa viúva Amalia Álvarez Gallego. Engadíamos nós (Prol / Carballa, 2002), “nese libro afirmas que Alexandre Bóveda (Ourense, 1903- A Caeira, Pontevedra, 1936) é un dos máis lúcidos políticos católicos practicantes da historia do nacionalismo”. O historiador contestou:

“Na súa época non hai ninguén máis lúcido nesa materia. Castelao dá o salto pero consulta con dous cóengos galeguistas: Xesús Carro e Paulino Pedret. Bóveda é máis decidido, está ao tanto da literatura cristiá da época. Tiña conciencia do valor autónomo da persoa sen a necesidade de someterse aos mecanismos de consulta tan típicos daquela idade e daquel tempo. El e a familia da súa muller son moito máis progresistas que o sector de Ourense, co que ligara Castelao e co que terá que romper.

Bóveda era un autodidacta e coincide con Keynes, que formula unha reforma do liberalismo para reivindicar a intervención do Estado na solución dos grandes problemas económicos. Despois era un grande organizado; Bóveda e os que estaban na súa posición logran vencer a resistencia do Partido Galeguista a facer un partido de masas, e teñen unha grande influencia en Castelao, que atopa no grupo galeguista de Pontevedra a solución ás súas ideas políticas e ao seu proxecto vital.

É determinante a decisión de Bóveda e Castelao para darlle a Galiza unha capacidade de autodeterminarse. Outros non aceptaban iso. Pensaban en mellorar Galiza, facela parte do suxeito de España e mandar, dentro dese suxeito político, unha parte alícuota. Para Bóveda e paras Castelao, Galiza é suxeito per se, ten que andar por si. Esa era a diferenza, e esa segue sendo en certo sentido. Os que din “somos unha nación, temos que desde nós poñernos ao día, estamos conectados xeográfica e historicamente cun mundo no que nos interesa apoiar e ser apoiados, e outros din “somos parte dun conxunto no que nos movemos, el é o sol e nós os satélites”.

N.B.- Todas as imaxes proceden do libro referenciado. A primeira é a portada. A segunda insire as páxinas 4 e 5. A terceira é da páx. 35 cunha caritatura de Carlos Maside e parte do texto imprentado de Francisco Carballo. A cuarta é a dedicatoria que nos escribiu, nunha visita que lle fixemos ao Colexio San Narciso de Marín, uns amigos de Maceda (Bieito Seara, Celso Sánchez e Santiago Prol) para perfilar con el os últimos detalles sobre a sentida  homenaxe que lle tributamos na súa terra de orixe, no verán de 2000 (4 de agosto). Agasallounos aos tres con este libro, mesmo con dedicatoria personalizada a cada un.

DISOLUCIÓN DE ETA

Escrito por Fcarballo 03-05-2018 en Novas. Comentarios (0)

Por mor do atentado da T4 en Barajas (Madrid), Francisco Carballo imprentou unha columna moi clarificadora sobre ETA no semanario ANT (11/01/2007). Imos recuperala co gallo do anuncio de disolución da organización armada vasca hoxe mesmo: “A fins da década de 1950, cando a ETA deu en cavilar na loita armada, eran moitas as organizacións anticoloniais con tal práctica de liberación. Na de 1960 acadaron a independencia numerosos países. Dende aquela até hoxe cambiaron as tecnoloxías militares e a cultura mundial. Os pobos en desacordo co seu status político han de arbitraren o camiño axeitado para obteren o que desexan. A ETA é un fósil (...). Só ten unha vía de saída: a rendición (...).

Síntome saudoso do 1950, cando ollei nos claustros de San Vicente (Bilbao) nas primeiras siglas de ETA, que expresaban amor ao éuskaro e ás culturas oprimidas. Que aquela vía liberadora se armase nos anos 60 foi xa unha mágoa. Que non se reconvertese nos anos 80, unha incógnita. Que agora se despece en “kale borroka”, que se encastele en adegas, que se mergulle nas lagamortas do tempo, é unha consecuencia da súa atemporalidade.

Mais non é ETA só un vagalume apagado nos itinerarios libertarios, un dos feitos máis para lamentar na España das nacións e a impasíbel ignorancia histórica dos mass media, da escola, da universidade mesetaria, etc. Ese empeño en negar a realidade do pasado e do presente que grita liberdade, que ama a diversidade e que admite unidades voluntarias gratificantes”. 

N.B.- As fotos tirámolas da edición dixital do xornal El País (Fotogalería. 50 anos de ETA en imaxes). A primeira que seleccionamos é da 1ª vítima de ETA, un garda civil galego (7/06/1968). A segunda amosa milleiros de mans brancas co gallo do asasinato de ETA a Francisco Tomás y Valiente, ex presidente do Tribunal Constitucional (15/02/1996). A terceira é da Terminal 4, logo dun dos últimos atentados mortais de ETA (30/12/2006). Fonte: www.elpais.com

XOSÉ LOIS PARENTE, POETA E GALEGUISTA (2)

Escrito por Fcarballo 28-04-2018 en cabodano. Comentarios (0)

 

Dixemos na achega anterior que a presentación primeira do libro (Prol: 2006) fora na Torre da Homenaxe do Hotel-Monumento do Castelo de Maceda. Participaran no acto Manuel Rodríguez Carballo (alcalde de Maceda), Bieito Seara (director xeral de Acción Social da Vicepresidencia da Xunta), Ramón Caride (escritor), Francisco Carballo (historiador), Francisco Nóvoa (editor e director do Grupo Academia Postal –hogano fillo predilecto de Maceda-) e Santiago Prol (autor do libro). Francisco Carballo incidiu na liña amosada na súa colaboración periódica no semanario A Nosa Terra sobre a figura de Xosé Lois Parente:  

“A lei de confesións e congregacións relixiosas de 1933, afondou o sectarismo gobernamental. O artigo 24 prohibíalles ensinar. Un sector dos nacionalistas galegos declararon en “Logos”, 25/X/1931: “Na loita que se está rifando no corazón mesmo da vella Cristiandade, entre a concepción laica e materialista..., afirmamos o propósito de loitar sen descanso con todos os medios lícitos, pola concepción católica do mundo...”. Xosé Lois Parente entendíao así. Dende esa perspectiva, Risco, Parente, Filgueira, Fernández Borrajo, Goyanes, Guede, Martínez Doval, etc., escindíronse do Partido Galeguista que pactara coa Fronte Popular e buscaba unha revisión constitucional pero non confesional.

Na polémica Parente-Bóveda [Prol: 2006, pp. 41-49], este pedía o mesmo respeito aos cristiáns que permaneceron no Partido Galeguista como o que se autoconcedían os escindidos e a mesma respeitabilidade nas opcións estratéxicas. Xosé Lois Parente con Vicente Risco en Ourense, Filgueira Valverde e outros en Pontevedra, non aceptaban tan convivencia relixiosa sen subordinacións. Fundaron a Dereita Galeguista. Castelao e Bóveda reprocháronlles vanos pretextos e unha táctica inoportuna. Estaba en cuestión a autonomía integral de Galiza”.  

N.B.- As imaxes e documentos recuperámolos do libro "Xosé Lois Parente, poeta e galeguista na II República" de Santiago Prol (Postal Editores, 2006). Este 3 de maio de 2018 cúmprense 70 anos do pasamento do poeta e telegrafista macedán. Francisco Carballo seguía de cerca e con interese as nosas investigacións sobre este egrexio, que morreu en condicións físicas e psíquicas lamentábeis naquel Ourense bretemoso -en todos os sentidos- dos anos 40 do século XX. Eis a nosa aportación para non esquecelo (mesmo con verbas aqueladas do presbítero ilustrado de Maceda).



XOSÉ LOIS PARENTE, POETA E GALEGUISTA (1)

Escrito por Fcarballo 27-04-2018 en cabodano. Comentarios (0)

O 3 de maio é unha data sinalada -en negro- na Historia dos Egrexios de Maceda, xa que logo é o día no que morre Manuel Vidal, o -outro- presbítero ilustrado de Maceda [1941, en Compostela] e o bardo telegrafista Xosé Lois Parente [1948, en Ourense]. Cando fixemos a biografía de Parente, Francisco Carballo participou gustoso na presentación do noso libro “Xosé Lois Parente, poeta e galeguista na II República” que tivo a ben editar o Grupo Academia Postal con Paco Nóvoa á fronte [Castelo de Maceda, 24 de febreiro de 2006]. Carballo escribiu anos antes [ANT, 27 de febreiro de 2003] unha colaboración moi aqueloutrada que titulou “Parente e o conflito relixioso” que imos pendurar en dúas achegas, mesmo como homenaxe ao poeta, agora que se cumpren 70 anos do seu lamentábel pasamento, cando contaba con só 45 anos de idade. Eis a clarificadora -e sempre ilustrada- columna no núm. 1.071 do semanario nacionalista:

“Santiago Prol está a prestar atención a un dos galeguistas máis interesantes dos anos 30. Trátase de X. L. Parente (Maceda, 1903), que participou como militante no Partido Galeguista na vida política da II República. Faleceu en Ourense no 1948. X. L. Parente era un “nacionalista” galego de igual ideoloxía que V. Risco: uns nacionalistas autodeterministas. Recollían nas súas formulacións doutrinais os idearios progresistas da “nación” como suxeito político e do cristianismo como cosmovisión. Mais bailaban na corda frouxa dunha certa esquizofrenia: ¿podía existir con dignidade Galiza sen a confesionalidade católica?

O Partido Galeguista elaborou un programa integrador en continuidade básica co nacionalismo das Irmandades da Fala e dotouno de aspectos progresistas, mesmo de sabor socialdemócrata: unha nación, Galiza, na que collen todos, un partido sen confesionalidade senón na fórmula europea dunha “Igrexa libre nun Estado libre” que traducían como neutralidade relixiosa. A constitución republicana de 1931 era laica; o artigo 26 era sectario: recoñecía a liberdade relixiosa, pero “disolvía aquelas ordes relixiosas que estatutariamente impoñían voto especial de obediencia á Santa Sede”. Así o Goberno de 1932 disolveu a Compañía de Xesús.

N.B.- As imaxes están collidas todas do libro "Xosé Lois Parente, poeta e galeguista na II República" de Santiago Prol (Grupo Academia Postal, 2006).

OS PAPAS DA SÚA VIDA (8b)

Escrito por Fcarballo 21-04-2018 en papas. Comentarios (0)

Para fechar o subcapítulo dos papas do seu tempo (Prol / Carballa, ANT, 2002), preguntámoslle ao presbítero ilustrado de Maceda: “O papa goza dunha dobre prerrogativa: primacía e infalibilidade. ¿Pódese cuestionar a infalibilidade do papa cando fala ex cathedra dende dentro da Igrexa? ¿É infalíbel?” Francisco Carballo respondeu:

“Sabido é que Hans Küng afrontou o problema da infalibilidade eclesial con ocasión da Humanae Vitae de Paulo VI. Só a Igrexa católica ten definido como dogma a afirmación de que o papa, supostas as debidas condicións, goza da mesma infalibilidade de que goza a Igrexa no ámbito da fe. O texto definitorio do Concilio Vaticano I (1869-70) é insuficiente. As cautelas son tales e tan imprecisas, que nos deixan confusos. Teólogos que publican con licenza episcopal como J. L. Segundo, afirman que as declaracións “dogmáticas” de Pío IX e Pío XII (sobre a Inmaculada e a Asunción de María) non son infalíbeis, porque non responden ás esixencias conciliares. Nunha coordenación ecuménica das Igrexas, tales afirmacións papais non acadarían valor universal; algo expresan e merecen atención dos fieis da Igrexa romana”.

N.B.- A primeira imaxe atopámola na entrada correspondente da wikipedia ao Concilio Vaticano I. A segunda, do actual papa arxentino, en www.leccionesparaamar.blogspot.com.