Blog Asociación Amigos de Francisco Carballo

Bo e Xeneroso

MÉNDEZ FERRÍN E FRANCISCO CARBALLO (1)

Escrito por Fcarballo 08-12-2017 en homenaxes. Comentarios (0)

Cando artellamos a homenaxe a Francisco Carballo en Maceda, o 4 de agosto de 2000, puxémonos en contacto epistolar con Xosé Luís Méndez Ferrín para invitalo aos actos programados. Mesmo lle suxerimos tivese a ben facer unha evocación nunha das súas columnas semanais no Faro de Vigo. Sempre que lle pedimos algo nesa liña aceptou (Benigno, Gayoso, Carballo, Felos...). ¡Beizón! Aínda que non puido vir a Maceda aquel sábado, imprentou unha sentida columna que imos recuperar en dúas achegas. A relación dos dous viña de lonxe. Ao pouco de chegar Carballo a Vigo, contactou con Ferrín [Cultural e UTEG]. Esa columna, xunto coas demais escritas naquel ano 2000, acadaron o II Premio “Roberto Blanco Torres” de Xornalismo de Opinión. Foran publicadas en formato libro en 2001 pola USC [hogano, mesmo podemos atopar ese volume en google books]. Eis unha senlleira columna para enmarcar:

“Celébrase hoxe na vila de Maceda unha homenaxe a Francisco Carballo, a quen os promotores do acto consideran, con moita razón, o fillo máis sobranceiro vivo do concello de Maceda, limitando eles prudentemente o eloxio ao mundo dos vivos. Este cronista, que tanto soñou de neno coa Serra de San Mamede e coa súa fauna mítica, únese cordialmente á homenaxe. Desde o Castromao estivera outeando ao lonxe os altores do San Mamede, en cuxas neves morrera o Benigno no 37, e mandeille apertas etéreas ao meu amigo Francisco Carballo, da Congregación de San Vicente de Paúl. Congregación nada ao abeiro dos rigores de Trento, que tanta importancia sociolóxica revestira na reacción neocatólica na provincia de Ourense no XIX. Os Paúles señoreaban o Santuario dos Milagres e rexentaban o Seminario Menor e maila capela, simbólica do meirande arcaísmo relixioso, de Santa María a Madre, a carón do pazo episcopal.

Mudaron os tempos e os Paúles decidiron facerse presentes no mundo actual. Tomaron un certo partido polas esquerdas políticas e sociais destacando membros nas súas angueiras de avanzada democrática no mundo. Así apareceu en Vigo unha comunidade de Paúles consagrados ao que eles chamaron sacerdocio obreiro e ao galeguismo de vangarda. Coñecinos eu na década do 1970 a 1980 e sempre lembrarei a sinceridade deses cregos honrados e traballadores, que crían sen dobrez na necesidade de cambiar o mundo tanto desde Galicia somo desde Sudamérica. Desde aquela quedou sempre nun espazo próximo a min, a nós, Francisco Carballo (...)”. 

N.B.- A primeira foto [de Xan Carballa] na primeira Carreira da Lingua, organizada pola Federación de Asociacións Culturais Galegas. Carballo presidía naquela altura a Asociación Cultural de Vigo. A segunda foto -da mesma época- recuperámola de www.literaturagalega.as-pg.gal.

ASOCIACIÓN CULTURAL DE VIGO (1)

Escrito por Fcarballo 07-12-2017 en Novas. Comentarios (0)

Na web www.literaturagalega.as-pg.gal atopamos unha entrada abondo interesante sobre o presbítero ilustrado de Maceda. Francisco Carballo chega a Vigo en 1973 cunha teima central: inserirse en todas as frontes posíbeis para "facer camiño", para dignificar Galiza e para que o pobo galego tome conciencia de seu. Así contacta con persoeiros centrais dentro do mundo nacionalista: Méndez Ferrín, Bautista Álvarez, Camilio Nogueira, Nemesio Barxa, Francisco Rodríguez... No libro de Conversas (ANT, 2002) e nas Memorias que tivo a ben pasarnos a Santiago Prol e a Xan Carballa, dedícalle varios parágrafos á súa xeira na Cultural de Vigo. Desta volta imos seguir o que a Asociación Pedagóxica Galega insire na web referenciada e que sintetiza aquela etapa. Noutras achegas ampliaremos esa fasquía:

“Impulsada por un fato de persoas de perfil ideolóxico diverso, mais con predominio do nacionalismo, no ano 1965 fundouse a Asociación Cultural de Vigo, coa vocación de constituír un foro de debate político e do ser galego na cidade, ao tempo que servir de cobertura á clandestinidade fronte á ditadura. Estas liñas orientaron a súa primeira xeira, dende a fundación até os estertores do franquismo, relevándose na presidencia Camilo Nogueira, Méndez Ferrín, Nemesio Barxa ou Bautista Álvarez, entre outros. Ademais de servir de cobertura ao nacionalismo organizado, a “Cultural” realizou unha intensa actividade visualizada na convocatoria de cursos de lingua galega, audicións radiofónicas, recitais e presentacións musicais, representacións teatrais, multitude de conferencias dos vellos referentes nacionalistas e actos multidisciplinares como os festivais celtas celebrados no auditorio de Castrelos.

Nun segundo período, entre 1979 e 1986, a directiva -presidida por Francisco Carballo- asumiu o reto de achegar a cultura galega á sociedade, co obxectivo claro de identificar á xente coa súa Patria. Foi a xeira de meirande proxección: convocouse ao asociacionismo de base vigués para a recuperación do Entroido e organizáronse actividades como o cineclub, as excursións culturais, mostras de arte popular, cursos de lingua, literatura, historia, xeografía, ciclos de conferencias e palestras (Mario Benedetti, monseñor Araúxo Iglesias, Costa e Gómes...), a creación dun obradoiro de audiovisuais [pioneiro], cuxas producións percorreron todo o país presenciadas por milleiros de espectadores, e a organización de grandes eventos como o concerto do "Canto General" con Theodorakis ou a homenaxe multitudinaria “Galiza a José Afonso”, aínda en vida do artista”.

N.B.- Todas as fotos desta achega son de Xan Carballa. Coméntanos Xan que na primeira aparece con Barxa de Quiroga, nun ciclo de conferencias titulado "A Paz no mundo" en 1983, no antigo auditorio da Caixa de Aforros de Vigo. A segunda é  no Festival Homenaxe a José Afonso, con Suso Vaamonde no escenario en 1985. Na terceira está con Francisco Rodríguez e Xavier Alonso nun acto no local da Asociación Cultural (en Vigo na mesma altura).

Eis o link ao "Canto General" de Pablo Neruda consonte a extraordinaria cosmovisión musical de  Mikis Theodorakis [en directo  dende Santiago de Chile -desta volta- en 1993], e que tanto lle gorentaba a Francisco Carballo [el escoitaba a cotío o concerto -nunha cassete que lle gravamos- no seu "carro"]. El contábanos -a gargallada limpa- a anécdota do que lle sucedera en Vigo cando trouxera -nun potentísimo evento- a Theodorakis, os seus vocalistas, músicos e coros para interpretar o "Canto General". Cando saíu ao escenario para presentalo, boa parte do público coidaba que o músico grego era Francisco Carballo (con aplausos interminábeis que non lle permitían solventar o equívoco). Merece a pena escoitar -outra volta- esta fermosa versión musicada (e recita) do "Canto General". Mesmo escribimos esta achega co concerto de fondo. Beizón:

Ver Vídeo

100 ACHEGAS NA BITÁCORA

Escrito por Fcarballo 06-12-2017 en cabodano. Comentarios (0)

Comezamos esta apaixonante aventura hai pouco máis dun ano (29 de setembro de 2016). Dende aquela fomos incorporando, na bitácora da Asociación Amigos de Francisco Carballo, achegas con diferentes fasquías da súa poliédrica personalidade, até esta que conforma o primeiro cento. A lograda foto de Xan Carballa, que escollemos intencionadamente para subliñar esta nova, tiroulla ao presbítero ilustrado de Maceda o 25 de xullo de 1986, Día da Patria Galega, no posto que daquela tiña instalado A Nosa Terra (ANT) en Compostela [Carballo tiña 61 anos]. Naquela altura aínda non existía o Festigal. O boa parte do camiño estaba por facer. Hoxe mesmo recuamos... Carballo finou sen ver cumprida a súa arela derradeira. No libro de Conversas (Prol / Carballa, ANT, 2002) díxonos, na penúltima pregunta, que "sería unha morte marabillosa ver a Patria liberada e gobernada por persoas dende unha esquerda real, na que a igualdade fose o primeiro obxectivo do goberno". No ramo da conversa, que tamén aparece na contraportada do libro, quixo deixar imprentado, a xeito de epitafio: "Son galego de nación; cristián por convicción; rezo: "Xesús, marana ta; vén, Señor". Amo a miña Patria, Galiza: o mar salobre dos poemas de Manuel Antonio e Blanco Amor; a liberdade da Estirpe que di Méndez Ferrín; a esperanza dun pobo enaltecido por Rosalía e Castelao. Levo nos ollos a melancolía de Virxilio, de Bernanos, dos dramas procelosos de Sófocles e Shakespeare (...)". En 2025 cumpriranse 100 anos do seu nacemento e máis de dez do seu pasamento. A RAG -naquela altura- mesmo debería ir pensando en dedicarlle o Día das Letras Galegas e facerlle o recoñecemento que a Galiza oficial aínda ten pendente con el. Quedamos emprazados. ¡Longa vida á bitácora e á memoria de Francisco Carballo!


FOTONOTICIAS / ROTEIRO, 2017 (6)

Escrito por Fcarballo 03-12-2017 en roteiros. Comentarios (0)

O Castelo de Maceda, de orixe real, só era nas súas orixes unha torre defensiva (séc. XI/XII) que se erixira para controlar os embates dos veciños do sur e protexer a sé do bispado de Ourense, naquela altura fortemente militarizado. Pola Torre de Maceda pasaron María Fernández, filla do conde de Traba e primeira propietaria, Afonso X o Sabio e o seu preceptor Garci Fernández, o prelado pirómano Pedro Iáñez de Nóvoa, o galego universal João da Nova e logo os condes de Maceda (dende 1654). Para quen teña interese remitímonos ao ensaio “Nobres vencellados ao Castelo de Maceda” (Santiago Prol, Difusora: 2009), que mesmo está pendurado en google books en dúas partes.

O vencello de Francisco Carballo co castelo vén de lonxe. Xa o cita no seu primeiro libro de 1963. Logo compartiría con nós palestra en conferencias varias, inauguración de exposicións e presentacións de libros. Nunca nos dixo que non ao que lle demandabamos dende eiquí. En 2001, mesmo foi o pregoeiro na Festa Medieval. Alí, diante da Banda de Gaitas de Maceda, confesounos que o que verdadeiramente lle emocionaba era o Himno do Antigo Reino de Galicia (que acababan de interpretar).

Na comida de confraternidade no restaurante do Hotel Monumento Castelo de Maceda (26 de novembro de 2017), sumáronse novos socios a este fermoso proxecto, a esta Asociación Amigos de Francisco Carballo, que pretende vindicalo e dignificalo, mesmo até que a Galicia oficial teña a ben recoñecerlle os servizos prestados ao Noso País. Seguiremos traballando. 

N.B.- A primeira foto tirouna Xabier Oviedo. Ao fondo ollamos a Serra de San Mamede en toda a súa inmensidade. Beizón! 

FOTONOTICIAS / ROTEIRO, 2017 (5)

Escrito por Fcarballo 02-12-2017 en roteiros. Comentarios (0)

O mantedor do roteiro indicou -telegraficamente- que en Maceda acháronse abondosos vestixios de mámoas, asentamentos castrexos, a Vía Nova, Salientibus,  torre medieval, estancia de Afonso X o Sabio, feira dende 1401, revolta irmandiña, castelo fortaleza, condado de Maceda, tropas napoleónicas, guerras carlistas co xeneral Sabariegos, Revolución do Consumo, convulsa Segunda República, represión na Guerra Civil, Cardeal Quiroga Palacios, Benigno Álvarez, Manuel Vidal, García Mosquera, Xosé Lois Parente, Gómez Gayoso, Xoán Babarro, Francisco Carballo, Paco Nóvoa... A iso leva dedicada a súa vida de investigador e esa foi unha das fasquías coas que coincidía con Francisco Carballo, ao que tiña ao día dos seus traballos e cun mesmo norte: procurar pescudar ben para dignificar mellor e logo vulgarizalo para que transcenda.

Diante da Biblioteca que leva o seu nome, hoxe áchase un cruceiro barroco que foi desprazado varias veces do seu cruce de camiños orixinal... Seguimos a Vicente Risco no libro referenciado (1930): "O cruceiro de Maceda presenta no hastil a Adán e Eva, a serpe do Paraíso e os atributos da Pasión do Señor, amosando un compendio simbólico da historia da nosa caída e redención. Desgraciadamente un raio derrubou a figura de Cristo". Engadir que en Tioira temos outro cruceiro, un dos máis fermosos e mellor conservados de Galicia.

Na terceira foto podemos ollar a entrada ao espazo dedicado a Francisco Carballo, que fora deseñado polo equipo do alcalde Xabier Oviedo. O 4 de agosto de 2000, diante de máis dun cento de persoas de ben, na homenaxe que lle tributamos en Maceda, Francisco Carballo dixo -contundente- na biblioteca: "Na miña familia non había autoodio. Eu sentinme sempre feliz polo feito de ser galego e das miñas orixes. Non teñades medo. Loitemos pola nosa dignidade. Este é un País grande e con moitas posibilidades. Maceda tamén".

Xa temos dito outras veces que o arquivo fotográfico de Francisco Carballo está en mans de Xan Carballa. As mellores fotos publicadas del fíxollas Xan, que é para o noso presbítero ilustrado, o que foi Alberto Korda para o Che Guevara. Xan non aparece nas fotos. Sempre está detrás da cámara. Os dous fixemos o libro de "Conversas con Francisco Carballo"  (Prol/Carballa, ANT, 2002). Un privilexio que tivemos os dous, aprendendo e disfrutando co mestre e referente. Os dous seguimos comprometidos en manter viva a súa memoria. Neste roteiro de 2017 proxectamos un vídeo moi combativo de Carballo e, outra volta, o que tivera a ben artellar Xan para a homenaxe póstuma en Maceda, en Nadal de 2014. A xente emocionouse ao ollar os documentos audiovisuais. Mesmo houbo bágoas...

N.B.- Eis os enlaces ao vídeos proxectados e que xa referenciamos noutras achegas:

Vídeo 1

Vídeo 2